To nie jest pojedynczy epizod. Przeanalizowaliśmy 18 orzeczeń Sądu Najwyższego w sprawach frankowych: 13 wyroków i 5 postanowień. To niespełna jedna trzecia z 56 spraw, które Eksperci ŻBK wygrali dotąd w Sądzie Najwyższym. W każdym z nich rozstrzygnięcie było w całości albo w istotnej części korzystne dla konsumenta. Wspólny mianownik jest wyraźny: uchwała pełnego składu Izby Cywilnej III CZP 25/22, teoria dwóch kondykcji i konsekwentne stosowanie unijnego standardu ochrony konsumenta.

Od 96,96% do „końca rozwoju orzecznictwa”. Jak doszliśmy do tego miejsca

Ten obraz nie powstał w jeden sezon. Skargi kasacyjne w sprawach naszych Klientów śledzimy od lat i za każdym razem opisujemy to, co widać w aktach.

Jesień 2022 r. Policzyliśmy sprawy członków społeczności ŻBK: 96,96% skarg kasacyjnych banków nie było przyjmowanych do rozpoznania, a jedyna nieprzyjęta skarga po stronie kredytobiorcy dotyczyła przedsiębiorcy, nie konsumenta. Już wtedy, w sprawie I CSK 2912/22 przeciwko mBankowi, Sąd Najwyższy wskazał, że nie ma potrzeby przyjmowania skargi banku, gdy podstawą nieważności umowy było uznanie klauzul kursowych za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Pisaliśmy o tym w tekstach Posiadamy najnowsze dane. Sąd Najwyższy oddala skargi kasacyjne banków i Banki odprawione z kwitkiem.

25 kwietnia 2024 r. Pełny skład Izby Cywilnej wydał uchwałę III CZP 25/22 i zamknął zasadnicze spory: brak zastępowania klauzul, upadek umowy, dwie kondykcje, przedawnienie banku od zakwestionowania umowy, brak wynagrodzenia za kapitał.

26 marca 2025 r. W sprawie prowadzonej przez Ekspertów ŻBK (I CSK 114/25) sędzia SN Mariusz Załucki odmówił przyjęcia skargi mBanku i napisał wprost: „Rozwój orzecznictwa na temat tzw. »kredytów frankowych« zakończył się 25 kwietnia 2024 r.”. Bank nie przedstawił żadnego problemu prawnego, którego Sąd Najwyższy nie rozwiązałby wcześniej. W tym samym tekście opisaliśmy odmowy przyjęcia skarg Raiffeisena (I CSK 1019/23) i Banku BPH (I CSK 1800/23) – w pierwszej z tych spraw Sąd Najwyższy jednocześnie przyjął do rozpoznania skargę naszej Klientki, a w drugiej obciążył bank kosztami postępowania kasacyjnego. Całość: Frankowicze chronieni przez Sąd Najwyższy. Skargi kasacyjne banków są oddalane.

Styczeń 2026 r. Odnotowaliśmy 50. zwycięstwo ŻBK w Sądzie Najwyższym – wyrok II CSKP 81/23, w którym Sąd Najwyższy potwierdził, że ogólne pouczenie o ryzyku kursowym nie wystarcza, a bank nie może wykorzystywać prawa zatrzymania do uprzywilejowania własnych interesów kosztem konsumenta.

Wrzesień 2026 r. Tych zwycięstw jest już 56, a Sąd Najwyższy – z nowym narzędziem w postaci art. 20 ustawy frankowej – dokończył to, co zaczął uchwałą. Poniżej pokazujemy, jak wygląda to w 18 najnowszych orzeczeniach.

To nie jest seria przypadkowych wygranych

W analizowanym materiale znajduje się 13 wyroków i 5 postanowień wydanych w sprawach naszych Klientów przeciwko Santanderowi, Raiffeisenowi, mBankowi, BNP Paribas, Deutsche Bankowi, Millennium, Credit Agricole oraz Erste Bankowi. Żadna skarga banku nie doprowadziła do odwrócenia prawomocnego rozstrzygnięcia korzystnego dla kredytobiorcy. Skargi konsumentów były natomiast uwzględniane zwłaszcza tam, gdzie sądy apelacyjne ograniczyły odsetki, zastosowały prawo zatrzymania albo oparły rozliczenie na koncepcjach, od których późniejsze orzecznictwo odeszło.

Skala doświadczenia ŻBK wykracza daleko poza analizowaną próbę. Eksperci ŻBK wygrali już 56 spraw w Sądzie Najwyższym – zarówno własne skargi kasacyjne wniesione w imieniu konsumentów, jak i sprawy, w których skutecznie obroniliśmy korzystne wyroki przed skargami banków. Omawiane tu 18 orzeczeń to zaledwie około jednej trzeciej tego dorobku. Sąd Najwyższy coraz rzadziej widzi w argumentach kredytodawców problem prawny wymagający kolejnego rozstrzygnięcia, ponieważ zasadnicze spory zostały już rozstrzygnięte.

Uchwała III CZP 25/22 stała się kompasem Sądu Najwyższego

Najważniejszym punktem odniesienia jest uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. Ma ona moc zasady prawnej i wiąże składy Sądu Najwyższego, dopóki nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie. W dziesięciu z osiemnastu przeanalizowanych orzeczeń została przywołana wprost, niekiedy kilkukrotnie. W pozostałych sprawach sędziowie stosowali te same elementy utrwalonej linii: nieważność umowy po usunięciu mechanizmu przeliczeniowego, samodzielność roszczeń stron, wymagalność roszczenia konsumenta po wezwaniu do zapłaty oraz zakaz pozbawiania go odsetek za opóźnienie.

Więcej o znaczeniu uchwały opisaliśmy w analizie III CZP 25/22.

Dwie kondykcje zamiast teorii salda

Najbardziej jednoznaczne uzasadnienie przynosi postanowienie z 20 sierpnia 2026 r., I CSK 135/26. mBank próbował przekonać Sąd Najwyższy, że rozliczenie powinno przebiegać według teorii salda. Sąd odmówił przyjęcia skargi i wskazał, że teoria dwóch kondykcji jest zgodna z wolą konsumenta, korzystna dla niego i ułatwia dochodzenie roszczenia. Jego wysokość odpowiada prostej sumie świadczeń spełnionych na rzecz banku, bez konieczności wykonywania przez Sąd nieprzewidzianej ustawą kompensaty.

To rozróżnienie ma bezpośredni wymiar finansowy. Teoria salda pozwalałaby Sądowi od razu pomniejszyć roszczenie konsumenta o kapitał wypłacony przez bank. Teoria dwóch kondykcji chroni odrębność obu roszczeń. Konsument może żądać zwrotu wszystkich świadczeń i odsetek od chwili skutecznego wezwania banku do zapłaty, a bank musi dochodzić własnego roszczenia we właściwym trybie albo złożyć skuteczne oświadczenie o potrąceniu.

Także wyrok TSUE z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25 nie narzucił polskim sądom teorii salda. Trybunał pozostawił wybór modelu rozliczenia prawu krajowemu i podkreślił, że dyrektywa 93/13 nie nakazuje potrącenia z urzędu. Na gruncie polskiego prawa wybór został już dokonany przez Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 25/22.

Szczegółową analizę wyroku TSUE można przeczytać w artykule Teoria salda przed TSUE rozstrzygnięta.

Sędziowie kierują się skutecznością ochrony konsumenta

Z uzasadnień wynika, że Sąd Najwyższy nie poprzestaje na mechanicznym stosowaniu przepisów krajowych. Sprawdza, czy ich wykładnia zapewnia realną skuteczność dyrektywy 93/13 i nie odbiera konsumentowi ekonomicznych efektów wygranej. Dlatego kolejne składy korygują rozstrzygnięcia, które przesuwały początek naliczania odsetek do dnia złożenia przez kredytobiorcę specjalnego oświadczenia przed Sądem.

W sprawach II CSKP 765/23, II CSKP 330/24 oraz II CSKP 869/23 Sąd Najwyższy potwierdził, że wymagalność roszczenia konsumenta nie może zależeć od sformalizowanego oświadczenia o świadomości skutków nieważności. Decyduje skuteczne wezwanie banku do zapłaty, którym może być także doręczenie pozwu lub pisma rozszerzającego żądanie. W praktyce oznacza to wcześniejszy początek naliczania odsetek i często wieloletnią różnicę w końcowym rozliczeniu.

Podobny kierunek widać w sprawach dotyczących prawa zatrzymania. W wyrokach II CSKP 548/23 i II CSKP 12/25 Sąd Najwyższy zakwestionował możliwość blokowania wypłaty zasądzonych kwot i pozbawiania konsumentów odsetek. Jeżeli obie wierzytelności są pieniężne, bank może skorzystać z potrącenia na zasadach przewidzianych w prawie. Prawo zatrzymania nie może służyć jako procesowy hamulec, który neutralizuje finansowe skutki przegranej banku.

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją dla powtarzalnych argumentów banków

W postanowieniach odmawiających przyjęcia skarg banków powtarza się jeszcze jeden motyw. Skarga kasacyjna nie służy ponownemu rozpoznaniu każdej indywidualnej sprawy. Ma realizować funkcję publiczną: rozwijać prawo, usuwać rzeczywiste rozbieżności i odpowiadać na nowe, istotne zagadnienia prawne.

Po uchwale III CZP 25/22 i dziesiątkach kolejnych orzeczeń podstawowe pytania frankowe nie mają już waloru nowości. Bankowi nie wystarczy, że ponownie nazwie utrwalony problem istotnym zagadnieniem prawnym. Musi wykazać realną rozbieżność albo oczywistą wadliwość zaskarżonego wyroku. W sprawach I CSK 407/25, I CSK 3223/24, I CSK 918/26, I CSK 135/26 i I CSK 1259/26 banki tego nie wykazały, dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia ich skarg.

Tę samą logikę widzieliśmy już w sprawach naszych Klientów I CSK 114/25, I CSK 1019/23 i I CSK 1800/23, które opisaliśmy w lipcu 2025 r. Różnica polega na tym, że wtedy Sąd Najwyższy tłumaczył bankom, dlaczego ich pytania nie są nowe. Dziś stwierdza to w jednym zdaniu.

Ustawa frankowa przyspieszyła selekcję skarg banków

Ustawa frankowa weszła w życie 7 sierpnia 2026 r. Jej art. 20 pozwala Sądowi Najwyższemu wrócić nawet do skargi kredytodawcy, która wcześniej została przyjęta do rozpoznania, i zmienić tę decyzję, jeżeli istotne zagadnienie prawne albo potrzeba wykładni zdążyły się zdezaktualizować. Takie postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.

W praktyce daje to efekt zbliżony do niemal urzędowej eliminacji skarg, które powielają dawno rozstrzygnięte zarzuty. Nie oznacza to automatycznej przegranej banku tylko z powodu jego statusu. Oznacza natomiast, że po ujednoliceniu linii orzeczniczej nie ma publicznego powodu, by Sąd Najwyższy po raz kolejny rozpoznawał ten sam spór.

Tempo jest widoczne na konkretnym przykładzie. Zaledwie 13 dni po wejściu ustawy w życie, 20 sierpnia 2026 r., jednoosobowy skład Sądu Najwyższego odmówił przyjęcia skargi mBanku w sprawie I CSK 135/26. Uzasadnienie było jasne: najistotniejsze problemy zostały już wszechstronnie rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie krajowym i unijnym, więc pytania banku nie mogły przyczynić się do rozwoju prawa.

Pełny tekst ustawy z 29 maja 2026 r., Dz.U. poz. 985, jest dostępny w Dzienniku Ustaw.

Co naprawdę przesądza o wyniku skargi kasacyjnej

Z przeanalizowanych orzeczeń wynika pięć kryteriów, którymi kierują się sędziowie Sądu Najwyższego:

• Czy problem został już rozstrzygnięty w uchwale III CZP 25/22 albo w późniejszej, utrwalonej linii orzeczniczej.

• Czy proponowana wykładnia zachowuje pełną skuteczność ochrony konsumenta wynikającej z dyrektywy 93/13.

• Czy rozliczenie respektuje teorię dwóch kondykcji i wymogi prawa krajowego dotyczące potrącenia.

• Czy konsument zachowuje prawo do odsetek od chwili skutecznego wezwania banku do zapłaty.

• Czy skarga przedstawia rzeczywiście nowe zagadnienie prawne, zamiast ponownie kwestionować ustaloną linię.

Ta lista tłumaczy przewagę konsumentów lepiej niż same statystyki. Banki przegrywają w Sądzie Najwyższym nie dlatego, że sędziowie z góry wybierają jedną stronę sporu, lecz dlatego, że ich skargi zbyt często próbują ponownie otworzyć kwestie zamknięte uchwałami, orzecznictwem TSUE i kolejnymi wyrokami Sądu Najwyższego. Konsumenci wygrywają natomiast wtedy, gdy Sąd niższej instancji odstąpił od aktualnego standardu ochrony, zwłaszcza w zakresie odsetek, zatrzymania albo sposobu rozliczenia nieważnej umowy.

56 wygranych skarg kasacyjnych ŻBK. Co to oznacza dla Twojej sprawy

Postępowanie kasacyjne wymaga czegoś więcej niż powtórzenia argumentów z pozwu i apelacji. Trzeba prawidłowo określić podstawy skargi, wykazać przesłankę przyjęcia jej do rozpoznania i powiązać indywidualny błąd Sądu z zagadnieniem, które ma znaczenie dla jednolitości prawa. Wynik 56 spraw wygranych w Sądzie Najwyższym – z których 18 omawiamy w tej analizie – pokazuje, że Eksperci ŻBK potrafią nie tylko doprowadzać do prawomocnych wyroków, lecz także skutecznie korygować orzeczenia na najwyższym szczeblu.

Dla naszych Klientów płynie z tego prosty wniosek. Dzisiejszy spór w Sądzie Najwyższym rzadko dotyczy już samej odpowiedzi na pytanie, czy typowa umowa frankowa może upaść. Najczęściej chodzi o pełne finansowe konsekwencje nieważności: zwrot wszystkich świadczeń, należne odsetki, brak prawa zatrzymania i odrębność roszczeń obu stron. Właśnie na tym polu uchwała III CZP 25/22 nadal porządkuje orzecznictwo i wzmacnia dominującą pozycję konsumentów.

Trzy sytuacje, w których warto działać

• Sąd apelacyjny zasądził odsetki dopiero od oświadczenia złożonego przed Sądem. Linia II CSKP 765/23, II CSKP 330/24 i II CSKP 869/23 daje podstawę do skargi kasacyjnej konsumenta o odsetki od wezwania do zapłaty.

• W wyroku zastrzeżono prawo zatrzymania. Wyroki II CSKP 548/23 i II CSKP 12/25 pokazują, że Sąd Najwyższy nie akceptuje blokowania wypłaty zasądzonych kwot i odsetek.

• Bank złożył skargę kasacyjną. Po art. 20 ustawy frankowej szansa na jej przyjęcie jest mniejsza niż kiedykolwiek, a odmowa przyjęcia wiąże się z reguły z zasądzeniem od banku kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz konsumenta.

Najważniejsze orzeczenia objęte analizą

• III CZP 25/22 – uchwała pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r.

• I CSK 135/26 – odmowa przyjęcia skargi mBanku, teoria dwóch kondykcji korzystna dla konsumenta.

• II CSKP 548/23 i II CSKP 12/25 – brak podstaw do blokowania roszczeń konsumenta prawem zatrzymania.

• II CSKP 765/23, II CSKP 330/24 i II CSKP 869/23 – odsetki nie zależą od dodatkowego oświadczenia konsumenta.

• I CSK 407/25, I CSK 3223/24, I CSK 918/26 i I CSK 1259/26 – odmowy przyjęcia skarg banków.

• I CSK 114/25, I CSK 1019/23, I CSK 1800/23 – wcześniejsze odmowy przyjęcia skarg banków w sprawach Klientów ŻBK (analiza z lipca 2025 r.).

FAQ – najczęstsze pytania o skargi kasacyjne w sprawach frankowych

Czy bank może skutecznie wnieść skargę kasacyjną po wyroku korzystnym dla frankowicza?

Może ją wnieść, ale Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania tylko wtedy, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących rozbieżności, nieważność postępowania albo oczywista zasadność skargi. Po uchwale III CZP 25/22 typowe zarzuty banków nie spełniają tych przesłanek – w sprawach I CSK 407/25, I CSK 3223/24, I CSK 918/26, I CSK 135/26 i I CSK 1259/26 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg.

Co zmienia art. 20 ustawy frankowej?

Pozwala Sądowi Najwyższemu zmienić decyzję o przyjęciu skargi kredytodawcy do rozpoznania, jeżeli istotne zagadnienie prawne albo potrzeba wykładni zdążyły się zdezaktualizować. Postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Ustawa obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r.

Od kiedy frankowiczowi należą się odsetki po unieważnieniu umowy?

Od skutecznego wezwania banku do zapłaty, którym może być także doręczenie pozwu lub pisma rozszerzającego żądanie. Sąd Najwyższy w sprawach II CSKP 765/23, II CSKP 330/24 i II CSKP 869/23 odrzucił koncepcję, że odsetki biegną dopiero od „oświadczenia o świadomości skutków nieważności” złożonego przed Sądem.

Czy bank może wstrzymać wypłatę zasądzonej kwoty, powołując się na prawo zatrzymania?

W wyrokach II CSKP 548/23 i II CSKP 12/25 Sąd Najwyższy zakwestionował blokowanie wypłaty i pozbawianie konsumenta odsetek w ten sposób. Jeżeli obie wierzytelności są pieniężne, bank ma do dyspozycji potrącenie na zasadach przewidzianych w prawie, a nie procesowy hamulec.

Czy wyrok TSUE C-510/25 wprowadził teorię salda?

Nie. Trybunał w wyroku z 10 września 2026 r. pozostawił wybór modelu rozliczenia prawu krajowemu i wskazał, że dyrektywa 93/13 nie nakazuje potrącenia z urzędu. W Polsce wybór został dokonany przez Sąd Najwyższy: obowiązuje teoria dwóch kondykcji (III CZP 25/22, I CSK 135/26).

Czy skarga kasacyjna banku wstrzymuje wykonanie prawomocnego wyroku?

Nie z mocy prawa. Wyrok Sądu II instancji jest prawomocny i wykonalny, a wniesienie skargi kasacyjnej samo w sobie nie wstrzymuje jego wykonania. Bank może jedynie złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania (art. 388 k.p.c.), który podlega ocenie Sądu.