Co rząd ogłosił 3 listopada 2026 r.

Tego samego dnia pojawiły się dwa odrębne dokumenty. Pierwszy zmienia procedurę, drugi – samą sankcję na przyszłość.

Projekt zmiany Kodeksu postępowania cywilnego (przyjęty przez Radę Ministrów):

• przez 5 lat sprawy o sankcję kredytu darmowego rozpozna wyłącznie sąd właściwy dla miejsca zamieszkania konsumenta,

• reguła obejmie banki i firmy pożyczkowe,

• przelew wierzytelności (cesja) nie zmieni sądu – firma, która kupiła roszczenie, też pozwie w sądzie właściwym dla konsumenta,

• sprawy wniesione przed wejściem zmian w życie zostaną w dotychczasowych sądach aż do prawomocnego zakończenia.

Założenia nowej ustawy o kredycie konsumenckim (UC171, wdrożenie dyrektywy CCD2):

• sankcja kredytu darmowego tylko za najpoważniejsze naruszenia obowiązków informacyjnych,

• przy drobniejszych uchybieniach – zwrot niezasadnie pobranej opłaty oraz kary nakładane przez KNF i UOKiK,

• wyraźny zakaz naliczania odsetek od kosztów kredytu,

• ochrona dla kredytów do 437 700 zł (dziś 255 550 zł) i dla usług „kup teraz, zapłać później” (BNPL),

• obowiązkowe ostrzeżenie w reklamach: „Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje”.

Projekt ustawy jest na etapie założeń. Rada Ministrów ma go przyjąć w II kwartale 2027 r., potem czeka go jeszcze cała ścieżka sejmowa.

Zakaz odsetek od prowizji potwierdza, że Klienci mają rację

Skoro ustawodawca chce wprost zakazać naliczania odsetek od kosztów kredytu, sam przyznaje, że ta praktyka uderza w konsumentów. To dokładnie ten zarzut, który od lat podnosimy w imieniu naszych Klientów.

Jak to wygląda w praktyce? Bank dołączał prowizję lub ubezpieczenie do kwoty kredytu, a potem pobierał od nich odsetki przez cały okres spłaty. Klient płacił więc odsetki od pieniędzy, których nigdy nie dostał do rąk.

Nowa ustawa ma to zatrzymać na przyszłość. Umowy zawarte wcześniej podlegają jednak dzisiejszym przepisom – a te pozwalają skutecznie kwestionować takie naliczenia w Sądzie i dochodzić zwrotu nadpłaconych kwot.

Co możesz odzyskać przy obecnych przepisach:

• odsetki naliczone od prowizji, ubezpieczenia i innych skredytowanych kosztów,

• przy sankcji kredytu darmowego – wszystkie odsetki i koszty kredytu; oddajesz bankowi wyłącznie pożyczony kapitał,

• nadpłaty także z kredytów już spłaconych, o ile zachowasz ustawowe terminy.

Sąd blisko domu: co zmienia się przy pozwie i przy cesji

Zmiana sądu uderza w firmy skupujące roszczenia, a nie w konsumentów. Do tej pory część z nich kierowała pozwy do sądów właściwych dla swojej siedziby. Po zmianie sprawa zawsze trafi do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania konsumenta.

Co to oznacza dla Ciebie:

• Sprawa już w sądzie – nic się nie zmienia, toczy się dalej tam, gdzie została wniesiona.

• Planujesz pozew – nie musisz czekać; po wejściu zmian pozew i tak trafiłby do sądu właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania.

• Rozważasz sprzedaż roszczenia – firma skupująca traci jedną ze swoich przewag, a Ty oddajesz jej część pieniędzy. Własny pozew z doświadczonym pełnomocnikiem oznacza, że cała odzyskana kwota trafia do Ciebie.

Skalę zjawiska pokazują dane Ministerstwa Sprawiedliwości: od stycznia do września 2026 r. do sądów wpłynęło ponad 19,5 tys. spraw o sankcję kredytu darmowego. W III kwartale konsumenci złożyli już więcej pozwów niż firmy działające na podstawie cesji.

Twoja umowa podlega dzisiejszym przepisom – działaj teraz

Założenia nowej ustawy nie odbierają dziś nikomu prawa do sankcji kredytu darmowego. Do czasu uchwalenia i wejścia w życie nowych przepisów obowiązuje art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 r. Przepisy przejściowe nowej ustawy nie są jeszcze znane.

Dlatego nie warto czekać na finisz prac legislacyjnych. Pamiętaj też o terminie: oświadczenie o skorzystaniu z sankcji można złożyć najpóźniej rok od wykonania umowy, czyli od spłaty kredytu.

Co zrobić krok po kroku:

1. Odszukaj umowę kredytu, harmonogram spłat i formularz informacyjny.

2. Sprawdź, czy bank doliczył prowizję lub ubezpieczenie do kwoty kredytu i pobierał od nich odsetki.

3. Zweryfikuj RRSO oraz zapisy o zmianie opłat i o wcześniejszej spłacie.

4. Przekaż dokumenty do bezpłatnej analizy – Eksperci ŻBK ocenią, ile możesz odzyskać.

5. Złóż oświadczenie i – jeśli bank nie zapłaci – pozew do Sądu.

Stanowisko Fundacji ŻBK: sankcja musi odstraszać

Fundacja Na Rzecz Ochrony Konsumentów Życie Bez Kredytu będzie walczyć o to, by nowa sankcja pozostała skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca – tak jak wymaga art. 44 dyrektywy CCD2. Zawiężenie sankcji do „najpoważniejszych” naruszeń bez jasnej listy przypadków otworzy bankom drogę do sporu o to, co jest poważne.

Nasze postulaty w dalszych pracach nad ustawą:

• zamknięty, jasny katalog naruszeń skutkujących sankcją,

• pełny zwrot wszystkich kosztów przy naruszeniach dotyczących kosztu kredytu i RRSO,

• zakaz odsetek od kosztów kredytu bez wyjątków,

• utrzymanie dzisiejszych zasad dla umów zawartych przed wejściem nowej ustawy.

O naszym udziale w pracach Ministerstwa Sprawiedliwości pisaliśmy w tekście Nowa ustawa o kredytach: walczymy w Ministerstwie Sprawiedliwości o zwroty odsetek i prowizji dla konsumentów.

FAQ

Czy nowa ustawa odbierze mi prawo do sankcji kredytu darmowego? Nie dziś. Projekt jest na etapie założeń, a rząd planuje go przyjąć w II kwartale 2027 r. Do tego czasu obowiązują obecne przepisy.

Moja sprawa już jest w sądzie. Czy zostanie przeniesiona? Nie. Sprawy wniesione przed wejściem zmian w życie zostaną w dotychczasowym Sądzie do prawomocnego zakończenia.

Czy mogę odzyskać pieniądze ze spłaconego kredytu? Tak, o ile zachowasz termin – oświadczenie o sankcji składa się najpóźniej rok od spłaty kredytu.

Jakich kredytów dotyczy sankcja? Obecnie kredytów konsumenckich do 255 550 zł: gotówkowych, ratalnych, samochodowych, konsolidacyjnych. Nowa ustawa podniesie ten próg do 437 700 zł.

Sprawdź swoją umowę bezpłatnie

Od 11 lat odzyskujemy pieniądze od banków dla naszych Klientów. Prowadzimy 3400 spraw o wartości 1,2 mld zł, mamy 1500 wygranych wyroków, 800 ugód z bankami i ponad 490 mln zł odzyskanych dla Klientów. Za nami 9 postępowań przed TSUE i 56 spraw wygranych w Sądzie Najwyższym.

Prześlij umowę kredytu – ponad 60 specjalistów ŻBK sprawdzi, ile możesz odzyskać, zanim zmienią się przepisy.

Umów bezpłatną analizę umowy → zyciebezkredytu.pl/kontakt