Czego dowiesz się z artykułu?

• Czy umowa kredytu z WIBOR-em może zostać uznana za nieważną – nawet gdy to bank pozywa kredytobiorcę?
• Kiedy kredyt z WIBOR-em staje się kredytem 0% i kredytobiorca spłaca wyłącznie kapitał?
• Czy można usunąć z umowy sam WIBOR i spłacać kredyt oprocentowany tylko marżą banku?
• Dlaczego podpisane oświadczenie o ryzyku zmiennej stopy procentowej nie chroni banku?
• Które wyroki TSUE wzmacniają kredytobiorców w sporach o WIBOR?

Trzy wyroki WIBOR, trzy sposoby rozliczenia z bankiem

Spory o kredyty złotowe oprocentowane według WIBOR-u nabierają rozpędu. W polskich sądach zapadają kolejne wyroki korzystne dla kredytobiorców, a ich analiza prowadzi do ważnego wniosku: zakwestionowanie klauzuli zmiennego oprocentowania może skończyć się na trzy sposoby – i każdy z nich oznacza dla kredytobiorcy realne pieniądze.

Sąd może uznać umowę za nieważną. Może wyeliminować całe oprocentowanie i zostawić do zwrotu wyłącznie kapitał. Może też usunąć sam wskaźnik WIBOR i pozostawić oprocentowanie oparte na marży banku. To dokładnie te trzy warianty, które obejmuje pozew WIBOR 3w1 – jeden pozew, trzy żądania, z których Sąd wybiera to, które odpowiada treści konkretnej umowy.

Szczególnie wymowne jest to, że w dwóch z omawianych spraw to banki pozwały kredytobiorców o zapłatę – i przegrały. Wypowiedzenie umowy i pozew banku nie przesądzają więc o wyniku sporu. Jeżeli umowa zawiera niedozwolone postanowienia, Sąd musi to uwzględnić także wtedy, gdy to bank dochodzi pieniędzy.

W uzasadnieniach coraz częściej pojawia się orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wyroki TSUE, które przez lata przesądzały o wygranych frankowiczów, dostarczają dziś mocnych argumentów także kredytobiorcom złotowym.

Wyrok WIBOR w Szczecinie: umowa nieważna, pozew banku oddalony

Pierwszy wyrok zapadł 29 października 2025 r. przed Sądem Okręgowym w Szczecinie (sygn. akt I C 397/22). Bank wypowiedział umowę kredytu z powodu zaległości w spłacie, a następnie pozwał kredytobiorców o zapłatę. Sąd oddalił powództwo banku w całości, przyjmując przesłankowo, że umowa kredytu jest nieważna.

Bank nie wyjaśnił kredytobiorcom, jak działa WIBOR

Kluczowa okazała się ocena obowiązków informacyjnych banku. Sąd ustalił, że ani umowa, ani pozostała dokumentacja, ani rozmowy przed jej podpisaniem nie dały kredytobiorcom informacji o tym, kto ustala wskaźnik WIBOR 3M, według jakich zasad i w oparciu o jakie mechanizmy rynkowe. Bank nie wskazał nawet, gdzie konsument mógłby takie informacje znaleźć.

W efekcie kredytobiorcy nie mogli świadomie ocenić ekonomicznych skutków zobowiązania – w tym ryzyka wzrostu oprocentowania – ani porównać oferty z innymi produktami.

Samo podpisanie oświadczenia o ryzyku zmiennej stopy procentowej nie wystarczyło. Sąd podkreślił, że liczy się nie formalne potwierdzenie, że konsument „wie”, iż rata może wzrosnąć, ale to, czy przekazane mu informacje rzeczywiście pozwalały ocenić konsekwencje umowy. To argument, który powtarza się w każdym z trzech wyroków – i który bank musi obronić także na sali sądowej.

Możliwość wpływania na WIBOR pod lupą Sądu

Sąd w Szczecinie odniósł się też do możliwości wpływania przez banki na kształtowanie wskaźnika. Zwrócił uwagę, że w dacie zawarcia spornej umowy GPW Benchmark S.A. nie miała jeszcze zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego na pełnienie funkcji administratora WIBOR-u – uzyskała je dopiero 16 grudnia 2020 r.

Dla kredytobiorcy najważniejsze jest jednak co innego: do wygranej nie trzeba udowadniać manipulacji wskaźnikiem. Wystarczy wykazać, że bank nie przekazał informacji pozwalających zrozumieć, jak WIBOR działa i jakie niesie ryzyko. Ten kierunek potwierdził TSUE w wyroku C-471/24 z 12 lutego 2026 r. – sądy nie badają metodologii wskaźnika, lecz rzetelność informacji przekazanej konsumentowi.

TSUE C-655/20: przejrzystość to więcej niż brzmienie klauzuli

Sąd szczeciński oparł się na postanowieniu TSUE w sprawie C-655/20. Trybunał nie wymaga, by bank przedstawiał każdemu konsumentowi pełną metodologię wskaźnika i wszystkie jego historyczne wartości. Rozstrzyga natomiast to, czy właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument – na podstawie informacji od banku i informacji publicznie dostępnych – mógł zrozumieć działanie oprocentowania i oszacować jego istotne konsekwencje ekonomiczne.

Sąd uznał, że sama dostępność danych o aktualnych czy historycznych wartościach WIBOR-u nie oznacza, że konsument rozumiał sposób jego ustalania. Odesłanie do specjalistycznych materiałów administratora wskaźnika nie zastępuje rzetelnej informacji od banku. Eliminacja wadliwych postanowień o oprocentowaniu doprowadziła do nieważności umowy i oddalenia pozwu banku.

Co nieważność umowy WIBOR oznacza dla rozliczeń z bankiem?

Nieważność umowy to dla kredytobiorcy najkorzystniejszy wariant. Strony zwracają sobie świadczenia: kredytobiorca odzyskuje wszystko, co wpłacił do banku, a bankowi przysługuje zwrot wypłaconego kapitału.

Bank nie może przy tym zarabiać na nieważnej umowie. W wyroku C-520/21 TSUE wykluczył dochodzenie od konsumenta dodatkowej rekompensaty ponad zwrot kapitału i ustawowe odsetki za opóźnienie. Z kolei postanowienie C-488/23 zamyka bankom drogę do sądowej waloryzacji świadczenia, gdy nieważność wynika z niedozwolonych postanowień. Oba orzeczenia chronią kredytobiorców, których umowy upadają z powodu abuzywności objętej dyrektywą 93/13.

Kredyt 0%: wyrok WIBOR w Suwałkach – do spłaty tylko kapitał

Drugi wyrok zapadł przed Sądem Okręgowym w Suwałkach (sygn. akt I C 217/24). Również tutaj to bank pozwał kredytobiorcę. Sąd nie unieważnił umowy, lecz usunął z niej całe postanowienie o oprocentowaniu. Kredytobiorca oddaje wyłącznie nominalny kapitał – w praktyce to kredyt 0%, bez odsetek umownych.

Dla kredytobiorcy to drugi co do korzyści wariant – ustępuje jedynie nieważności umowy. Umowa trwa, ale wszystkie zapłacone dotąd odsetki podlegają zwrotowi, a kolejne raty obejmują już tylko kapitał.

Oświadczenie o ryzyku nie wystarczyło

Podobnie jak w Szczecinie, Sąd Okręgowy w Suwałkach uznał, że bank nie wyjaśnił przejrzyście znaczenia i skutków zmiennego oprocentowania. Odrzucił stanowisko banku, że podsunięcie kredytobiorcy oświadczenia o ryzyku zmiennej stopy procentowej wyczerpało obowiązki informacyjne. Takie postępowanie banku Sąd ocenił jako naruszenie dobrych obyczajów – w pełnej zgodzie z linią TSUE, który od lat akcentuje przejrzystość warunków umownych i możliwość oszacowania ich skutków przez konsumenta.

TSUE C-19/20: czy można usunąć tylko WIBOR, a zostawić marżę?

Najciekawsze jest wykorzystanie wyroku TSUE w sprawie C-19/20, dotyczącej kredytu frankowego zawartego z GE Money Bank. Trybunał wyjaśnił tam, kiedy sąd może usunąć tylko część nieuczciwego warunku: gdy stanowi ona odrębne zobowiązanie umowne, a jej eliminacja nie zmienia istoty całego warunku.

Sąd w Suwałkach przyłożył tę regułę do klauzuli oprocentowania złożonej z dwóch elementów – WIBOR-u 3M i marży banku. Kluczowe pytanie brzmiało: czy WIBOR i marżę da się rozdzielić, czy tworzą jedną całość? Sąd uznał, że w tej umowie oba elementy są ze sobą nierozerwalnie związane. Wyeliminował więc całe postanowienie o oprocentowaniu, a kredytobiorca został zobowiązany wyłącznie do zwrotu kapitału.

To, czy WIBOR i marża tworzą jedno zobowiązanie, zależy od brzmienia konkretnej umowy. Dlatego tak ważna jest jej profesjonalna analiza – w Departamencie ds. Kredytów Złotówkowych ŻBK przeanalizowaliśmy już ponad 500 umów WIBOR.

Odwiborowanie: wyrok WIBOR w Jeleniej Górze – kredyt na samej marży 1,8%

Trzecie rozwiązanie przyjął Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w wyroku z 12 stycznia 2026 r. (sygn. akt I C 383/24). Sąd usunął z umowy wskaźnik WIBOR i utrzymał ją w mocy. Kredyt jest odtąd oprocentowany wyłącznie marżą banku – 1,8%.

To trzeci, równorzędny wariant rozliczenia – tzw. odwiborowanie. Kredytobiorca odzyskuje nadpłatę odsetek naliczonych ponad marżę, a dalsze raty spłaca według znacznie niższego oprocentowania.

Symulacje rat nie uratowały banku

Także tutaj rozstrzygnęły obowiązki informacyjne. Sąd uznał za niewystarczające samo wskazanie w umowie, że oprocentowanie jest zmienne i składa się ze stopy bazowej oraz marży. Nie wystarczyła też informacja o zmianie oprocentowania co trzy miesiące ani dokumenty z symulacjami rat przy różnych poziomach oprocentowania.

Takie informacje nie pozwalały kredytobiorcom realnie ocenić skutków umowy w długim okresie. Sąd podkreślił, że nie chodzi o to, by bank przewidział przyszłe stopy procentowe, lecz by konsument zrozumiał mechanizm zmiennego oprocentowania i ryzyko z nim związane. Bank tego obowiązku nie spełnił. Ponieważ umowa mogła być wykonywana dalej z samą marżą, Sąd nie stwierdził jej nieważności.

Co łączy trzy wyroki WIBOR? Obowiązek informacyjny banku

Na pierwszy rzut oka wyroki ze Szczecina, Suwałk i Jeleniej Góry różnią się skutkiem. Łączy je jednak to, co najważniejsze: wszystkie trzy Sądy zakwestionowały sposób, w jaki bank poinformował kredytobiorców o zmiennym oprocentowaniu.

Wpisanie WIBOR-u do umowy, podsunięcie oświadczenia o ryzyku czy wręczenie symulacji rat nie zwalniają banku z odpowiedzialności. Liczy się rzeczywista treść przekazanych informacji i to, czy konsument mógł świadomie ocenić skutki wieloletniego zobowiązania.

Tak samo patrzy na tę kwestię TSUE. W wyroku C-125/18 Trybunał wskazał, że przeciętny konsument musi móc oszacować potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne warunku o zmiennym oprocentowaniu. Do przejrzystości postanowień umownych odnosi się także wyrok C-139/22. A po wyroku C-471/24 to właśnie jakość informacji przekazanej przed podpisaniem umowy stała się osią sporów o WIBOR.

Stanowisko Fundacji ŻBK jest jasne: spór o WIBOR nie sprowadza się do pytania, czy sam wskaźnik jest prawidłowy. Rozstrzyga to, czy bank dał kredytobiorcy wiedzę potrzebną do świadomej decyzji. Jeśli nie dał – ponosi konsekwencje: od usunięcia WIBOR-u, przez kredyt 0%, aż po nieważność umowy.

Który wariant jest najkorzystniejszy dla kredytobiorcy?

Każdy z trzech wariantów oznacza dla kredytobiorcy zysk. Różnią się skalą:

Dlatego w pozwie WIBOR 3w1 żądamy wszystkich trzech rozstrzygnięć jednocześnie – w kolejności od najkorzystniejszego. Jeśli Sąd nie uzna nieważności, rozważy kredyt 0%, a następnie odwiborowanie. Ile możesz zyskać w każdym wariancie, sprawdzisz w kalkulatorze kredytu WIBOR. Roszczenia przysługują także wtedy, gdy kredyt został już spłacony lub refinansowany.

Podsumowanie

• Polskie Sądy wydają kolejne wyroki korzystne dla kredytobiorców z WIBOR-em – także w sprawach, w których to bank pozywa konsumenta.
• Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił pozew banku, uznając umowę kredytu za nieważną.
• Sąd Okręgowy w Suwałkach usunął całe oprocentowanie – kredytobiorca oddaje wyłącznie kapitał (kredyt 0%).
• Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze usunął WIBOR i utrzymał oprocentowanie na poziomie marży 1,8%.
• We wszystkich trzech sprawach rozstrzygnął brak rzetelnej informacji o WIBOR-ze – oświadczenie o ryzyku i symulacje rat nie wystarczyły.
• Orzecznictwo TSUE (C-125/18, C-655/20, C-19/20, C-139/22, C-520/21, C-488/23, C-471/24) wzmacnia pozycję kredytobiorców i ogranicza roszczenia banków.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy umowa kredytu z WIBOR-em może być nieważna?

Tak. Sąd Okręgowy w Szczecinie (I C 397/22) uznał umowę za nieważną, ponieważ bank nie wyjaśnił kredytobiorcom, jak działa wskaźnik WIBOR 3M, a po usunięciu wadliwych postanowień o oprocentowaniu umowa nie mogła dalej obowiązywać.

Co to jest kredyt 0% w sprawie WIBOR?

To sytuacja, w której Sąd usuwa z umowy całe oprocentowanie – WIBOR i marżę. Umowa trwa, a kredytobiorca spłaca wyłącznie nominalny kapitał. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Suwałkach (I C 217/24).

Na czym polega odwiborowanie kredytu?

Odwiborowanie to usunięcie z umowy samego wskaźnika WIBOR przy zachowaniu marży banku. Kredyt jest wtedy oprocentowany tylko marżą – w sprawie przed Sądem Okręgowym w Jeleniej Górze (I C 383/24) wynosiła ona 1,8%. Czy podpisane oświadczenie o ryzyku zmiennej stopy procentowej przekreśla szanse w sporze z bankiem?

Nie. We wszystkich trzech omawianych wyrokach Sądy uznały, że samo oświadczenie o ryzyku – a nawet symulacje rat – nie dowodzą, że bank rzetelnie wyjaśnił mechanizm WIBOR-u i jego konsekwencje ekonomiczne.

Co zrobić, gdy bank pozwał mnie o zapłatę z umowy kredytu z WIBOR-em?

Bronić się, podnosząc abuzywność klauzuli zmiennego oprocentowania. W Szczecinie i Suwałkach to banki pozwały kredytobiorców – i przegrały. Wypowiedzenie umowy nie przesądza o zasadności roszczeń banku. Przeczytaj też, kiedy i jak pozwać bank o kredyt złotowy.