Dla kredytobiorcy to konkretne pieniądze: zwrot wpłaconych rat, niższa rata do końca umowy i ochrona przed egzekucją jeszcze w trakcie procesu. W Życiu Bez Kredytu śledzimy ten kierunek od pierwszych korzystnych rozstrzygnięć – argumenty z uzasadnień omawialiśmy w artykule Sądy unieważniają kredyty z WIBOR-em. Jak wyroki TSUE zmieniają polskie orzecznictwo?. Poniżej zestawiamy najważniejsze wyroki i postanowienia według trzech scenariuszy, które łączymy w jednym pozwie WIBOR 3w1.

Trzy scenariusze w skrócie

Scenariusz 1: unieważnienie umowy i ponad 245 tys. zł do zwrotu

22 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach w sprawie I C 332/24 ustalił nieistnienie stosunków prawnych wynikających z dwóch umów zawartych w 2015 r. – umowy kredytu hipotecznego i umowy pożyczki, opartych na WIBOR 3M. Zasądził na rzecz kredytobiorców 245 943,93 zł z odsetkami. Sąd uznał, że po usunięciu wadliwej klauzuli oprocentowania umowy nie mogą dalej obowiązywać. Wyrok jest nieprawomocny – bank złożył apelację.

Ten sam Sąd wyrokiem z 30 marca 2026 r. w sprawie I C 1046/25 ustalił nieważność całej umowy kredytu mieszkaniowego z 17 września 2015 r. i zasądził 122 085,23 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Również ten wyrok jest nieprawomocny.

Nieważna może być także umowa zawarta już w czasie obowiązywania unijnego rozporządzenia BMR, na którym banki opierają obronę WIBOR-u. 23 października 2025 r. – jeszcze przed wyrokiem TSUE C-471/24 – Sąd Okręgowy w Suwałkach (I C 600/23) unieważnił umowę kredytu hipotecznego z grudnia 2021 r. z powodu naruszenia przez bank obowiązków informacyjnych. Wyrok jest nieprawomocny.

Unieważnienie działa również w obronie. Gdy bank pozwał kredytobiorców o 94 148,66 zł z umowy kredytu hipotecznego z 2008 r., Sąd Okręgowy w Szczecinie 14 sierpnia 2025 r. (I C 397/22) oddalił powództwo w całości. Uznał, że WIBOR i marża tworzą jedno niedozwolone postanowienie, a bez oprocentowania umowa nie może się utrzymać – bank nie mógł więc skutecznie jej wypowiedzieć. Wyrok jest nieprawomocny.

Jak rozliczasz się z bankiem po unieważnieniu

Po unieważnieniu umowy obowiązuje teoria dwóch kondykcji (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21): każda strona zwraca to, co otrzymała. Kredytobiorca oddaje bankowi wyłącznie wypłacony kapitał – bez odsetek umownych, marży i prowizji – i żąda zwrotu wszystkich swoich wpłat, także tych dokonanych w trakcie procesu, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od wezwania banku do zapłaty. Bank nie może żądać dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału (wyrok TSUE z 15 czerwca 2023 r., C-520/21).

TSUE nie nakazał też stosowania teorii salda. Jeśli Sąd rozważa potrącenie, musi wcześniej poinformować kredytobiorcę o jego skutkach, a rozliczenie nie może osłabić ochrony konsumenta, w tym prawa do odsetek za opóźnienie (wyrok z 10 września 2026 r., C-510/25 Adazik). Po rozliczeniu można doprowadzić do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej.

Starsze kredyty: arbitralne zmiany oprocentowania

Pod kontrolą Sądów są także starsze umowy, w których bank sam decydował o zmianie oprocentowania. 25 września 2026 r. Sąd Okręgowy w Łodzi (sygn. I C 1176/24) ustalił nieważność umowy kredytu „Własny Kąt Hipoteczny” zawartej z PKO BP w 2003 r. Kluczowe były arbitralne i nieprzejrzyste zasady zmiany oprocentowania. Wyrok jest nieprawomocny. Dlatego analizę kredytu złotowego zawsze zaczynamy od dokładnego brzmienia umowy: czy kredytobiorca mógł sprawdzić zasady naliczania odsetek i czy bank określił obiektywne warunki zmiany oprocentowania.

Scenariusz 2: kredyt 0% – bank żądał 140 tys. zł i przegrał

Drugi scenariusz to usunięcie całego oprocentowania – WIBOR-u i marży. Umowa trwa, a kredytobiorca spłaca sam kapitał. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Suwałkach 21 sierpnia 2024 r. w sprawie I C 217/24 – i to w procesie wytoczonym przez bank. Bank wypowiedział umowę kredytu konsolidacyjnego z 2020 r. i zażądał od kredytobiorczyni 140 397,72 zł.

Sąd uznał, że WIBOR i marża tworzą jedno, nierozerwalne postanowienie o oprocentowaniu, i wyeliminował je w całości. Kredytowana prowizja pozostała, bo tej Sąd nie uznał za niedozwoloną. Po przeliczeniu wpłat bez odsetek okazało się, że kredytobiorczyni nie miała zaległości – wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, a powództwo banku zostało oddalone. Wyrok jest nieprawomocny.

Dostałeś wezwanie do zapłaty albo wypowiedzenie umowy? Zanim zapłacisz, sprawdź, jak bank wyliczył zadłużenie. Bez niedozwolonego oprocentowania zaległość może w ogóle nie istnieć.

Scenariusz 3: odwiborowanie – WIBOR znika, zostaje marża

Trzeci scenariusz to usunięcie samego WIBOR-u. Umowa trwa, a oprocentowanie spada do poziomu marży banku. 18 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie (I C 207/25) wyeliminował postanowienia o WIBOR-ze z umowy kredytu z 2021 r. i zasądził 154 284,34 zł z odsetkami. Wyrok jest nieprawomocny – bank złożył apelację.

20 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze (I C 383/24) uznał postanowienia o stawce referencyjnej za niedozwolone i pozostawił umowę z 2016 r. z oprocentowaniem równym marży banku – 1,80%. Zasądził też 37 740,89 zł zwrotu. Wyrok jest nieprawomocny.

Do tej linii dołączył Sąd Okręgowy w Kaliszu. 13 sierpnia 2026 r. w sprawie I C 1669/23 wydał nieprawomocny wyrok wstępny dotyczący dwóch umów z 2018 r.: klauzula oprocentowania jest bezskuteczna w części odwołującej się do WIBOR-u, a marża zostaje. Wysokość roszczeń Sąd ustali w dalszym postępowaniu.

Odwiborowanie daje dwie korzyści: zwrot nadpłaconych odsetek i niższą ratę do końca umowy. Finansowo to co do zasady najskromniejszy z trzech scenariuszy – ale jak pokazują kwoty z Olsztyna i Jeleniej Góry, wciąż chodzi o dziesiątki, a nawet ponad sto tysięcy złotych.

Raty wstrzymane, egzekucja zawieszona – ochrona na czas procesu

W sprawach WIBOR samo złożenie pozwu nie wstrzymuje spłaty rat ani egzekucji. Inaczej niż u frankowiczów, którym od 7 sierpnia 2026 r. raty wstrzymuje z mocy prawa – od doręczenia pozwu bankowi – ustawa frankowa, kredytobiorca z WIBOR-em potrzebuje postanowienia Sądu o zabezpieczeniu. Takie postanowienia zapadają:

• Sąd Apelacyjny w Warszawie 25 czerwca 2024 r. (VI ACz 1125/23) zmienił odmowę Sądu Okręgowego i wstrzymał obowiązek spłaty rat kredytu z 2013 r. do prawomocnego zakończenia procesu o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego;

• Sąd Okręgowy w Zielonej Górze 26 lipca 2024 r. (VI Cz 500/23) ustalił na czas procesu raty według marży 2,65% i stałej stawki 3,31% zamiast bieżącego WIBOR-u; utrzymał też zakaz wypowiedzenia umowy;

• Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie 23 września 2025 r. (sygn. II C 1440/24) zawiesił na czas procesu postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika w sprawie kredytu złotowego z WIBOR-em;

• Sąd Okręgowy w Warszawie 2 października 2026 r. (sygn. XVIII C 1618/26) zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko kredytobiorczyni do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego i zapłatę (umowa w PLN z 2013 r.).

Zakres ochrony zawsze wynika z konkretnego postanowienia, a Sądy nie udzielają zabezpieczenia automatycznie. Dlatego wniosek składamy razem z pozwem i uzasadniamy go osobno – tak, by uprawdopodobnić zarówno roszczenie, jak i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

Wyrok TSUE C-471/24: co naprawdę oznacza dla kredytobiorców

12 lutego 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedział na pytania Sądu Okręgowego w Częstochowie w sprawie C-471/24. Wyrok bywa przedstawiany jako koniec spraw WIBOR. To nadinterpretacja. Z wyroku wynikają cztery wnioski:

• Klauzula oparta na WIBOR-ze podlega kontroli. Dyrektywa 93/13 ma zastosowanie, bo przepisy wyznaczają tylko ogólne ramy, a bank sam wybiera wskaźnik referencyjny i marżę.

• Bank nie musi tłumaczyć metodologii WIBOR-u – publikuje ją administrator wskaźnika. Kredytobiorca musi jednak móc zrozumieć, jak konkretnie liczone jest jego oprocentowanie, i oszacować potencjalne skutki finansowe – na podstawie informacji publicznych i tych, które przekazał mu bank.

• Bank nie może przedstawiać zniekształconego obrazu wskaźnika. Dodatkowe informacje, których udziela kredytobiorcy, muszą być rzetelne.

• Wskaźnik zgodny z rozporządzeniem BMR w chwili zawarcia umowy co do zasady sam nie tworzy znaczącej nierównowagi. Nieuczciwy charakter klauzuli ocenia się dopiero po stwierdzeniu, że nie spełnia ona wymogu przejrzystości.

Trybunał nie odpowiedział natomiast na pytanie, czy umowa może dalej obowiązywać z samą marżą – o odwiborowaniu nadal decydują Sądy krajowe. Warunek zgodności z BMR „w chwili zawarcia umowy” ma z kolei znaczenie zwłaszcza dla umów z lat 2018–2020: rozporządzenie stosuje się od 1 stycznia 2018 r., ale administrator WIBOR-u – GPW Benchmark – uzyskał zezwolenie KNF dopiero 16 grudnia 2020 r.

Wniosek? Po C-471/24 spór toczy się o przejrzystość, a nie o to, czy WIBOR jest „zły”. Najpierw Sąd sprawdza, czy bank wypełnił obowiązki informacyjne i nie zniekształcił obrazu wskaźnika – tak, by przeciętny kredytobiorca mógł zrozumieć, jak działa jego oprocentowanie i jakie ryzyko bierze na siebie. Jeśli nie, ocenia, czy klauzula jest nieuczciwa. O wyniku decydują więc dokumenty z chwili zawarcia umowy i dowody na to, co bank faktycznie przekazał. Taki zarzut działał w Sądzie już wcześniej: Sąd Rejonowy w Cieszynie (wyrok z 8 sierpnia 2025 r., sygn. I C 523/25, nieprawomocny) zakwestionował m.in. zapewnienie banku o stabilności wskaźnika referencyjnego i uznał pobrane odsetki za świadczenie nienależne.

Szerzej piszemy o tym w publikacji WIBOR po 11 latach walki z frankiem: pierwsze orzeczenia po C-471/24 i co naprawdę bada sąd. Granice wyroku opisuje też komunikat prasowy TSUE w sprawie C-471/24.

Pozew WIBOR 3w1: jeden pozew na każdy pogląd Sądu

Opisane wyroki pokazują, że Sądy różnią się w kluczowej kwestii: czy WIBOR da się oddzielić od marży. Sądy w Suwałkach i Szczecinie uznały, że nie – i usunęły całe oprocentowanie albo uznały umowę za nieważną. Sądy w Olsztynie, Jeleniej Górze i Kaliszu uznały, że tak – i zostawiły marżę. Zapadają też wyroki oddalające powództwa kredytobiorców, a wszystkie opisane rozstrzygnięcia są nieprawomocne.

Dlatego w Życiu Bez Kredytu nie stawiamy wszystkiego na jedną kartę. W pozwie WIBOR 3w1 formułujemy trzy scenariusze: unieważnienie umowy, kredyt 0% i odwiborowanie. Jeśli Sąd nie uwzględni pierwszego żądania, rozpozna kolejne – w tym samym procesie, bez wytaczania nowego. Do pozwu dołączamy wniosek o zabezpieczenie. Sprawy kredytów złotowych prowadzi u nas Departament ds. Kredytów Złotówkowych.

Sprawdź swoją umowę: jakie dokumenty przygotować

Punktem wyjścia jest zawsze dokładne brzmienie umowy i tego, co bank przekazał przed jej podpisaniem. Przygotuj:

• umowę kredytu ze wszystkimi aneksami;

• regulamin i tabelę opłat obowiązujące w dniu zawarcia umowy;

• dokumenty otrzymane przed podpisaniem: formularz informacyjny, oświadczenia o ryzyku zmiennej stopy procentowej, symulacje rat;

• historię spłat – zaświadczenie z banku albo wyciągi;

• korespondencję z bankiem, w tym wezwania do zapłaty i wypowiedzenie umowy, jeśli je otrzymałeś.

Najważniejsze wnioski

• Sądy już unieważniają kredyty z WIBOR-em (I C 332/24, I C 1046/25, I C 600/23 – także umowę z 2021 r.), usuwają całe oprocentowanie (I C 217/24) albo sam WIBOR (I C 207/25, I C 383/24, I C 1669/23). Wyroki są nieprawomocne.

• Przy unieważnieniu kredytobiorca oddaje tylko wypłacony kapitał i żąda zwrotu wszystkich wpłat z odsetkami za opóźnienie. TSUE nie narzucił teorii salda (C-510/25).

• Skuteczna jest też obrona: Sądy oddalają powództwa banków po wypowiedzeniu umowy (I C 217/24, I C 397/22).

• Pozew nie wstrzymuje rat – potrzebne jest zabezpieczenie. Sądy go udzielają: wstrzymują raty, ograniczają oprocentowanie na czas procesu, zawieszają egzekucję.

• Wyrok TSUE C-471/24 nie zamknął spraw WIBOR. Przesunął spór na przejrzystość oprocentowania i rzetelność informacji o ryzyku.

• Pozew WIBOR 3w1 łączy trzy scenariusze – unieważnienie, kredyt 0% i odwiborowanie – w jednym procesie.

FAQ – wyroki WIBOR i kredyty złotowe

Czy Sądy unieważniają kredyty z WIBOR-em?

Tak. Sąd Okręgowy w Suwałkach podważył umowy w sprawach I C 332/24 (245 943,93 zł do zwrotu), I C 1046/25 i I C 600/23 – ta ostatnia dotyczyła kredytu z grudnia 2021 r. Wyroki są nieprawomocne, a linia orzecznicza nie jest jednolita, dlatego o wyniku decydują dowody i konstrukcja pozwu.

Co to jest odwiborowanie kredytu?

To usunięcie z umowy samego WIBOR-u przy zachowaniu marży. Kredyt trwa, a oprocentowanie spada do poziomu marży – w sprawie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze (I C 383/24) do 1,80%. Kredytobiorca odzyskuje nadpłacone odsetki i płaci niższe raty do końca umowy.

Na czym polega kredyt 0%?

Sąd usuwa całe oprocentowanie – WIBOR i marżę – a kredytobiorca spłaca sam kapitał. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Suwałkach (I C 217/24), oddalając pozew banku o 140 397,72 zł: po przeliczeniu wpłat bez odsetek kredytobiorczyni nie miała zaległości.

Czy wyrok TSUE C-471/24 zamknął sprawy WIBOR?

Nie. TSUE potwierdził, że klauzula oparta na WIBOR-ze podlega kontroli. Bank nie musi tłumaczyć metodologii wskaźnika, ale kredytobiorca musi móc zrozumieć, jak liczone jest jego oprocentowanie i jakie niesie ryzyko, a bank nie może przedstawiać zniekształconego obrazu WIBOR-u.

Czy złożenie pozwu wstrzymuje raty kredytu z WIBOR-em?

Nie. W sprawach WIBOR potrzebne jest postanowienie Sądu o zabezpieczeniu – wstrzymanie rat z mocy ustawy (od doręczenia pozwu) dotyczy tylko kredytów frankowych. Sądy udzielają takiego zabezpieczenia, np. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie VI ACz 1125/23.

Czy kredyt zawarty od 2018 r. też można podważyć?

Tak. Rozporządzenie BMR, stosowane od 1 stycznia 2018 r., nie wyłącza oceny konkretnej umowy, a administrator WIBOR-u uzyskał zezwolenie KNF dopiero 16 grudnia 2020 r. Sądy kwestionowały umowy z 2018 r. (Kalisz, I C 1669/23) i z 2021 r. (Olsztyn, I C 207/25; Suwałki, I C 600/23). Decyduje to, czy bank rzetelnie wyjaśnił oprocentowanie i ryzyko.

Ile można odzyskać po unieważnieniu kredytu z WIBOR-em?

Kredytobiorca żąda zwrotu wszystkich wpłat z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a bankowi oddaje tylko wypłacony kapitał – bez odsetek umownych, marży i prowizji. W sprawie I C 332/24 Sąd zasądził 245 943,93 zł, w sprawie I C 1046/25 – 122 085,23 zł. Kwotę dla Twojej umowy wyliczymy w bezpłatnej analizie.