Czarnecki, upadły Idea Bank i przełomowy wyrok NSA
Leszek Czarnecki, postać dobrze znana opinii publicznej jako twórca Getin Noble Banku, był wcześniej właścicielem również innej instytucji finansowej – Idea Banku. Obie te struktury łączy podobny los: upadłość oraz kontrowersyjne działania restrukturyzacyjne przeprowadzone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. W grudniu 2020 roku BFG zdecydował się na zastosowanie wobec Idea Banku tzw. przymusowej restrukturyzacji, wskazując na jego złą kondycję finansową i zagrożenie dla stabilności sektora. W rezultacie aktywa banku zostały przejęte przez państwowy Bank Pekao S.A., a klienci oraz akcjonariusze z dnia na dzień utracili kontrolę nad swoimi środkami i udziałami. Ta decyzja wywołała lawinę skarg – również ze strony Leszka Czarneckiego zarzucającego BFG poważne uchybienia proceduralne oraz naruszenie przepisów unijnych.
9 czerwca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył skargi kasacyjne złożone w tej sprawie i uchylił wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spośród 48 skarg NSA uwzględnił osiem, wskazując na szczególnie istotne wady prawne w działaniu BFG. Sąd zwrócił uwagę, że Fundusz występował równocześnie jako projektodawca, decydent i wykonawca restrukturyzacji, co – zdaniem sędziów – naruszało zasadę niezależności organu publicznego. Dodatkowo podkreślono, że stronom postępowania odmówiono dostępu do akt sprawy, co stanowiło rażące naruszenie zasady przejrzystości i prawa do obrony.
Choć NSA nie orzekł bezpośrednio o nielegalności samej restrukturyzacji, to wyraźnie zakwestionował rzetelność procesu i sposób jego przeprowadzenia. W praktyce oznacza to, że WSA będzie musiał jeszcze raz pochylić się nad sprawą, uwzględniając wszystkie zastrzeżenia wyrażone przez sąd wyższej instancji. Jeśli nie zostaną skierowane dodatkowe pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nowy wyrok może zapaść w ciągu 30 dni. Dla frankowiczów i wszystkich poszkodowanych przez działania BFG to sygnał, że instytucje publiczne nie stoją ponad prawem, a odpowiedzialność za błędne decyzje w końcu może zostać rozliczona.
Restrukturyzacja pod lupą – precedens dla Getin?
Wyrok NSA w sprawie restrukturyzacji Idea Banku ma ogromne znaczenie nie tylko dla samego Leszka Czarneckiego, lecz również dla frankowiczów poszkodowanych przez upadłość Getin Noble Banku. Przypadki obu banków są zadziwiająco zbieżne – podobny schemat działania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, analogiczne uzasadnienia decyzji i niemal identyczne uchybienia proceduralne. W styczniu 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja o przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku została wydana z naruszeniem prawa. Tym samym otworzył przed frankowiczami realną ścieżkę do dochodzenia roszczeń wobec Skarbu Państwa za utracone środki i złamane prawa.
BFG w obu przypadkach – Idea Banku i Getin – występował jednocześnie jako inicjator, organ nadzorczy i wykonawca procesu restrukturyzacyjnego. Taka kumulacja ról podważa zasadę bezstronności i niezależności decyzji administracyjnych. NSA, analizując sprawę Idea Banku, wprost wskazał na niedopuszczalne połączenie funkcji oraz brak transparentności, co budzi poważne wątpliwości co do legalności całego mechanizmu. Jeśli ta linia orzecznicza zostanie utrzymana, frankowicze z Getin Banku mogą liczyć na sądowe potwierdzenie, że ich prawa zostały złamane w podobny sposób – a to może stać się precedensem, który przyczyni się do zasądzenia odszkodowań.
Dla społeczności frankowiczów to bardzo konkretna nadzieja – nie teoretyczna i odległa, lecz realna, oparta na prawnych faktach i orzeczeniach. Sygnał wysłany przez NSA jest jasny: instytucje publiczne nie mogą działać w próżni prawnej, a ich decyzje muszą być zgodne z konstytucyjnymi i unijnymi standardami. Każdy kolejny wyrok wzmacnia pozycję kredytobiorców i przybliża moment, w którym odpowiedzialność za błędy systemowe stanie się nie tylko symboliczna, ale i finansowo odczuwalna.
Frankowicze z Getin – odszkodowania od Skarbu Państwa
29 stycznia 2025 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o objęciu banku procedurą przymusowej restrukturyzacji została podjęta z naruszeniem prawa. To orzeczenie nie tylko potwierdziło argumenty prezentowane od miesięcy przez ekspertów Życia Bez Kredytu, lecz przede wszystkim otworzyło realną ścieżkę do dochodzenia odszkodowań od Skarbu Państwa. Choć wyrok nie jest jeszcze prawomocny, to jego znaczenie trudno przecenić – stworzył on ramy prawne dla potencjalnej odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone kredytobiorcom.
Polecamy artykuł: Wielki przełom w sprawie Getin Bank: Wyrok WSA. Frankowicze uzyskają odszkodowania.
WSA oparł swoje orzeczenie m.in. na niedopuszczalnym połączeniu funkcji w strukturze BFG – instytucja ta działała jednocześnie jako organ nadzorczy, wykonawczy i decyzyjny, co prowadziło do konfliktu interesów i naruszało zasadę niezależności. Co więcej, sąd uznał, że BFG i KNF nie wykazały się należytą ostrożnością i profesjonalizmem, co dodatkowo podważa wiarygodność procesu restrukturyzacyjnego. Orzeczenie WSA bezpośrednio koresponduje z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 grudnia 2024 roku (C-118/23), który wskazał, że każda skarga związana z restrukturyzacją musi być rozpatrywana indywidualnie, a krajowe sądy mają obowiązek szczegółowo ocenić możliwe konflikty interesów.
Dowiedz się więcej: Wyrok TSUE C-118/23 w sprawie Getin.
W praktyce oznacza to, że frankowicze z Getin Banku – jako strona poszkodowana – będą mogli ubiegać się o rekompensaty finansowe od Skarbu Państwa. Jeśli Naczelny Sąd Administracyjny podtrzyma wyrok WSA, droga do odszkodowań stanie się jeszcze bardziej klarowna. Kredytobiorcy będą musieli wykazać poniesione straty, zarówno majątkowe, jak i związane z naruszeniem ich praw konsumenckich. Jednak orzeczenia krajowe i unijne budują silny fundament prawny, którego wcześniej brakowało.
