Nie oznacza to jednak, że ich umowy są uczciwe: mechanizm klauzul przeliczeniowych jest tożsamy, podstawa prawna ta sama, a sądy unieważniają również umowy waloryzowane do innych walut niż tylko CHF. Różnica dotyczy procedury — i to o niej trzeba wiedzieć, zanim podejmie się jakąkolwiek decyzję o racie.

Tomasz przeczytał, że po pozwie rata „przestaje być pobierana z mocy prawa”. Jego umowa jest w euro. Gdyby zatrzymał przelew tylko na podstawie nagłówka, sam stworzyłby bankowi nowy argument: zwykłą zaległość, z monitem, ryzykiem wypowiedzenia umowy i wpisem do BIK — w sprawie, którą co do meritum ma duże szanse wygrać. Spór sądowy jest zbudowany na kontraście: podobna wada umowy, inna procedura. Pokazujemy, co eurowicz i dolarowicz ma wspólnego z frankowiczem, a co musi zrobić inaczej.

Dlaczego EUR i USD są poza ustawą

To decyzja ustawodawcy, nie wniosek z prawa materialnego. Ustawa z 29 maja 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 985) już w art. 1 zakreśla zastosowanie do umów kredytu i pożyczki hipotecznej denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego — mimo licznych głosów strony konsumenckiej o rozciągnięcie regulacji na pozostałe waluty. Kryterium była skala: spraw frankowych są dziesiątki tysięcy, spraw „innowalutowych” — nieporównanie mniej. W środowisku prawniczym od dnia publikacji ustawy pojawiają się postulaty nowelizacji rozszerzającej zakres, bo ograniczenie do CHF jest trudne do obrony systemowo: takie same postanowienia niezgodne z prawem znajdują się w umowach waloryzowanych kursem euro, dolara, funta czy jena.

Paradoksalnie wejście ustawy może sytuację eurowiczów poprawić pośrednio. W miarę jak fala spraw frankowych opada, Sądy i kancelarie w naturalny sposób koncentrują się na pozostałych produktach walutowych. Trend już widać w liczbach: w Sądzie Okręgowym w Warszawie w 2024 r. sprawy „innowalutowe” stanowiły 3,6 proc. spraw kredytów waloryzowanych (650 wobec 17 552 frankowych) — obecnie to już 8,8 proc., niemal dwukrotny wzrost liczby pozwów w rok. Banki dostrzegają ten ruch i coraz częściej proponują ugody także Klientom z kredytami w innych walutach, wcześniej konsekwentnie pomijanym.

Co pozostaje wspólne z kredytami CHF

Meritum sprawy. Jeżeli umowa zawiera klauzule przeliczeniowe odsyłające do tabel kursowych banku i pozostawiające bankowi swobodę kształtowania kursów, zarzut abuzywności (art. 385¹ k.c., dyrektywa 93/13) jest konstrukcyjnie taki sam bez względu na walutę. Linia orzecznicza w sprawach EUR i USD jest podobna do frankowej: Sądy unieważniają umowy waloryzowane do innych walut, a dorobek orzeczniczy wypracowany na frankach — łącznie z wyrokami TSUE — stosuje się odpowiednio. Wygrane zapadają nawet w sprawach, w których kredyt od początku był spłacany bezpośrednio w walucie obcej: o wadliwości decyduje konstrukcja umowy, nie sposób spłaty.

Różnice mają charakter finansowy, nie prawny. Kurs euro nie przeszedł drogi franka, więc korzyść z nieważności to w mniejszym stopniu zwrot nadpłat kursowych, a w większym — uwolnienie od odsetek kapitałowych i pozostałych kosztów kredytu na całe pozostałe lata umowy. To nadal znaczne kwoty. Druga różnica: częściej niż u frankowiczów suma dotychczasowych spłat bywa niższa od wypłaconego kapitału — wpływa to na końcowe saldo rozliczenia, ale w żaden sposób nie przekreśla zasadności powództwa.

Podobna wada, inna procedura — tabela kontrastu ŻBK

Jak nadal uzyskać wstrzymanie rat

Skoro ustawowy automat nie działa, wraca sprawdzona droga: wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez wstrzymanie obowiązku spłaty rat na czas procesu (art. 730¹ i 755 k.p.c.), składany razem z pozwem albo w jego toku. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie — czyli wykazać abuzywność klauzul przeliczeniowych — oraz interes prawny w zabezpieczeniu. W praktyce Sądy najchętniej wstrzymują raty, gdy suma dotychczasowych spłat zbliża się do wypłaconego kapitału lub go przekracza: dalsze płatności powiększałyby jedynie rozliczenie nieważnej umowy.

Różnice względem trybu ustawowego trzeba nazwać uczciwie: wniosek podlega rozpoznaniu, bank może złożyć zażalenie, a ochrona zaczyna działać dopiero od postanowienia — nie od doręczenia pozwu. Zakres ochrony (w tym zakaz wypowiedzenia umowy i raportowania do BIK) wynika z treści postanowienia, dlatego wniosek formułujemy szeroko. I zasada żelazna: do chwili doręczenia postanowienia o zabezpieczeniu raty płacisz — dokładnie z tego samego powodu, dla którego frankowicz nie zatrzymuje przelewu przed doręczeniem pozwu bankowi. Mapę tej decyzji dla spraw CHF opisaliśmy w artykule filarowym „Ustawa frankowa 2026: kiedy przestajesz płacić raty”.

Jakie roszczenia i dowody analizuje się w sprawie EUR/USD

Konstrukcja pozwu jest bliźniacza wobec frankowej — o sile sprawy decyduje materiał dowodowy:

• Roszczenia: ustalenie nieważności umowy (art. 189 k.p.c.) oraz zapłata — zwrot świadczeń nienależnych według teorii dwóch kondykcji (art. 405 w zw. z art. 410 k.c.), z odsetkami od wezwania do zapłaty.

• Umowa z regulaminem i aneksami: analiza klauzul przeliczeniowych, zasad ustalania kursów i informacji o ryzyku walutowym — rdzeń zarzutu abuzywności.

• Zaświadczenie banku: historia wypłat i spłat z rozbiciem na kapitał i odsetki oraz zastosowane kursy — podstawa wyliczenia roszczenia i argumentacji do zabezpieczenia.

• Status konsumenta: cel kredytu i sposób wykorzystania nieruchomości — ochrona z dyrektywy 93/13 przysługuje konsumentowi.

• Przedawnienie: bank podniesie, że „było wiadomo od lat”. Standard TSUE jest inny: termin przedawnienia roszczeń konsumenta nie może rozpocząć biegu, zanim dowiedział się on o niedozwolonym charakterze postanowień swojej umowy. Zarzut przedawnienia analizujemy indywidualnie — nie jest on automatyczną przeszkodą.

Najczęstszy błąd po przeczytaniu nagłówków o ustawie

Błąd Tomasza z otwarcia tego tekstu ma trzy warianty i wszystkie kończą się tak samo. Wariant pierwszy: zatrzymanie raty w kredycie EUR „bo weszła ustawa” — powstaje zaległość, której żaden przepis nie chroni. Wariant drugi: zatrzymanie raty po złożeniu wniosku o zabezpieczenie, ale przed postanowieniem Sądu — identyczny skutek. Wariant trzeci: pomylenie doręczenia pozwu z jego złożeniem, przeniesione żywcem z medialnych skrótów o sprawach CHF. Zasada bezpieczeństwa jest jedna: dyspozycję spłaty zmieniasz wyłącznie na podstawie dokumentu — postanowienia o zabezpieczeniu w sprawie EUR/USD, a w sprawie CHF potwierdzonej w aktach daty doręczenia pozwu. Nagłówek nie jest podstawą prawną.

FAQ — najczęstsze pytania Klientów

Mam kredyt w euro. Czy po złożeniu pozwu mogę przestać płacić raty?

Nie automatycznie. Ustawowe wstrzymanie rat dotyczy wyłącznie kredytów CHF. W sprawie EUR/USD raty wstrzymuje dopiero postanowienie Sądu o zabezpieczeniu — do jego doręczenia płacisz zgodnie z harmonogramem.

Czy kredyt w euro lub dolarach w ogóle można unieważnić?

Tak. Jeżeli umowa zawiera klauzule odsyłające do tabel kursowych banku, ocena abuzywności jest taka sama jak przy CHF, a Sądy unieważniają umowy waloryzowane także do innych walut — również spłacane bezpośrednio w walucie.

Bank twierdzi, że moje roszczenia się przedawniły. Czy to koniec sprawy?

Nie przesądzaj. Według standardu TSUE przedawnienie roszczeń konsumenta nie może biec, zanim dowiedział się o niedozwolonym charakterze postanowień umowy. Zarzut banku wymaga indywidualnej analizy, a nie kapitulacji.

Spłaciłem mniej, niż bank mi wypłacił. Czy pozew ma sens?

Tak. Niższy stopień spłaty kapitału wpływa na końcowe rozliczenie po nieważności, ale nie na zasadność powództwa. Korzyścią pozostaje uwolnienie od odsetek i kosztów kredytu na wszystkie pozostałe lata umowy dzięki ustaleniu przez sąd nieważności umowy. 

Czy ustawa frankowa zostanie rozszerzona na euro i dolary?

Postulaty nowelizacji pojawiły się od razu po publikacji ustawy, ale to wyłącznie zapowiedzi. Droga sądowa na zasadach ogólnych działa już dziś — czekanie na ustawodawcę oznacza jedynie dalsze płacenie rat z wadliwej umowy EUR czy USD.