Ustawa frankowa z dniem 7 sierpnia 2026 r. wstrzymuje obowiązek spłaty rat z mocy prawa — ale dopiero od dnia doręczenia pozwu bankowi, a nie od dnia jego złożenia w Sądzie. Wstrzymanie płatności rat nie działa dla kredytów w EUR, USD czy JPY ani wstecz, czyli nie obejmuje rat wymagalnych przed 7 sierpnia 2026 r., chyba że masz już udzielone zabezpieczenie roszczenia.  Dla kredytów w CHF ochrona działa automatycznie, aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Warunek jest jeden — trzeba wiedzieć, w którym punkcie procedury znajduje się własna sprawa. 

Anna złożyła pozew przeciwko bankowi dwa lata temu. 7 sierpnia rano patrzy na harmonogram: rata schodzi jutro. W mediach czyta, że „frankowicze przestają płacić raty”, ale nie wie jednego — czy bank w ogóle odebrał już odpis jej pozwu. To nie szczegół techniczny. Jedna data w Portalu Informacyjnym decyduje, czy Anna może bezpiecznie zatrzymać przelew, czy właśnie wchodzi w zwykłą zaległość — z ryzykiem wypowiedzenia umowy i wpisu do BIK. Ten artykuł to mapa decyzji: zamiast kolejnego streszczenia ustawy pokazujemy, co dokładnie oznacza status doręczenia w Twojej sprawie i jaki jest bezpieczny następny krok.

Złożenie pozwu a doręczenie bankowi — dwie różne daty

Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (Dz. U. z 2026 r. poz. 985) została ogłoszona 23 lipca i wchodzi w życie 7 sierpnia 2026 r. Jej kluczowy mechanizm jest prosty w konstrukcji, ale precyzyjny w dacie: obowiązek spełniania świadczeń z umowy kredytu zostaje wstrzymany z chwilą doręczenia bankowi odpisu pozwu wniesionego przez konsumenta — i trwa do prawomocnego zakończenia postępowania.

W praktyce sądowej między złożeniem pozwu a jego doręczeniem pozwanemu mijają tygodnie, a w największych wydziałach — miesiące. Sąd musi nadać sprawie bieg, sprawdzić braki formalne i wysłać odpis pozwu stronie przeciwnej. Kto zatrzyma przelew „na zapas”, w dniu nadania pozwu, ryzykuje zwykłą zaległość ze wszystkimi konsekwencjami: monitami, wypowiedzeniem umowy i negatywnym raportowaniem. Ochrona ustawowa — zakaz wypowiedzenia umowy i zakaz przekazywania negatywnych informacji do BIK — obejmuje wyłącznie raty przypadające po dacie doręczenia.

Data doręczenia awansowała tym samym z czynności czysto technicznej do zdarzenia o wymiernej wartości finansowej. Każdy tydzień między złożeniem a doręczeniem pozwu to kolejna rata, którą jeszcze trzeba zapłacić. Dlatego pierwszą czynnością — przed jakąkolwiek zmianą dyspozycji w bankowości elektronicznej — jest ustalenie tej daty w aktach sprawy.

Mapa decyzji ŻBK: sprawdź swój status, zanim wstrzymasz ratę

Sprawy nowe i sprawy będące w toku

Ustawa obejmuje zarówno postępowania wszczynane po 7 sierpnia 2026 r., jak i dziesiątki tysięcy spraw już zawisłych przed sądami. Reguła przejściowa jest korzystna dla osób z toczącym się procesem: jeżeli pozew został doręczony bankowi przed wejściem ustawy w życie, obowiązek spłaty rat zostaje wstrzymany od 7 sierpnia 2026 r. Jeżeli doręczenie jeszcze nie nastąpiło — wstrzymanie zacznie działać dopiero z dniem doręczenia.

Z ochrony korzystają nie tylko sami kredytobiorcy. Ustawa znajduje zastosowanie także w sprawach prowadzonych przez spadkobierców, osoby, które przystąpiły do długu lub poręczyły za dług z umowy frankowej, oraz dłużników rzeczowych.

Nowe przepisy porządkują też procedurę: powództwo wzajemne banku o zwrot kapitału może być wytoczone do końca rozprawy w pierwszej instancji i jest rozpoznawane przez ten sam sąd, zasadą stają się posiedzenia niejawne i przesłuchania zdalne, a zarzut potrącenia bank zgłasza na ogólnych — bardziej rygorystycznych — zasadach art. 203¹ k.p.c., po tym jak Sejm, wskutek m.in. wniosku Fundacji Na Rzecz Ochrony Konsumentów Życie Bez Kredytu, wykreślił z projektu przepisy szczególne o potrąceniu.

Ustawa nie przesądza o nieważności żadnej umowy – podkreśla główny Ekspert ŻBK Kamil Chwiedosik. O tym każdorazowo orzeka sąd, oceniając postanowienia konkretnego kontraktu. Wstrzymanie rat to zabezpieczenie na czas procesu, a nie rozstrzygnięcie sprawy — i nie jest umorzeniem świadczeń. Środki, które nie trafiają do banku, warto odkładać do ostatecznego rozliczenia po wyroku – dodaje Ekspert. 

Co z wcześniejszym zabezpieczeniem albo odmową zabezpieczenia

Kredytobiorcy, którzy uzyskali już postanowienie o zabezpieczeniu wstrzymujące spłatę rat, niczego nie tracą — ochrona sądowa i ustawowa się uzupełniają, a dotychczasowa dyspozycja pozostaje bezpieczna. Istotnie zmienia się natomiast sytuacja osób, którym sąd zabezpieczenia odmówił albo które miesiącami czekały na rozpoznanie wniosku i zażalenia banku. Ten etap znika: wstrzymanie następuje z mocy samego prawa, bez orzeczenia, bez zarządzeń i bez postępowania zażaleniowego. Wcześniejsza odmowa zabezpieczenia nie blokuje ochrony ustawowej — decyduje wyłącznie status doręczenia pozwu.

Wyłączenia: Getin, pozwy grupowe i sprawy poza zakresem ustawy

Zakres ustawy określa jej art. 2 — i to na nim rozbijają się medialne uproszczenia. Nowe przepisy nie obejmują roszczeń dochodzonych w postępowaniu grupowym, upadłościowym ani restrukturyzacyjnym. W praktyce oznacza to, że poza ustawą pozostają Klienci upadłego Getin Noble Banku oraz uczestnicy pozwów zbiorowych. W tych sprawach zatrzymanie płatności „na podstawie ustawy” byłoby błędem — strategia wymaga indywidualnej oceny pełnomocnika.

Drugie istotne ograniczenie to waluta. Ustawa dotyczy wyłącznie konsumenckich kredytów i pożyczek hipotecznych denominowanych lub indeksowanych do franka szwajcarskiego. Kredytobiorcy w euro, dolarze czy jenie pozostają poza jej zakresem — mimo że mechanizm klauzul przeliczeniowych odsyłających do tabel kursowych banku jest tożsamy, a linia orzecznicza podobna: Sądy unieważniają również umowy waloryzowane do innych walut. Trend jest wyraźny — w Sądzie Okręgowym w Warszawie udział spraw „niefrankowych” wśród kredytów walutowych wzrósł w ciągu roku z 3,6 proc. do 8,8 proc., a banki coraz częściej proponują ugody także tej grupie Klientów. Wniosek: brak ustawy nie zamyka drogi sądowej — zamyka jedynie skrót proceduralny. Dochodzenie roszczeń odbywa się na zasadach ogólnych, z pełnym dorobkiem orzecznictwa frankowego i dyrektywy 93/13.

Checklista: jak udowodnić datę doręczenia i bezpiecznie skontaktować się z bankiem

Zanim wstrzymasz przelew, zgromadź dowody. W razie sporu z bankiem to Ty musisz wykazać, od kiedy działa ochrona ustawowa:

• Sprawdź w Portalu Informacyjnym Sądu status sprawy i datę doręczenia odpisu pozwu bankowi — zrób zrzut ekranu z widoczną datą i sygnaturą.

• Zweryfikuj w aktach elektroniczne potwierdzenie odbioru (EPO) lub zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki z odpisem pozwu.

• Pomocniczo: data odpowiedzi banku na pozew potwierdza, że doręczenie nastąpiło najpóźniej przed jej wniesieniem.

• W razie wątpliwości wystąp o wgląd do akt albo o zaświadczenie z sekretariatu sądu — nie opieraj decyzji na domysłach ani na dacie nadania pozwu.

• Po potwierdzeniu daty skieruj do banku krótkie pismo informacyjne: wskaż sygnaturę, datę doręczenia pozwu i podstawę wstrzymania świadczeń z mocy ustawy; zażądaj powstrzymania się od monitów, wypowiedzenia umowy i raportowania do BIK.

• Nie składaj żadnych oświadczeń o „zawieszeniu spłaty na wniosek” ani nie podpisuj aneksów podsuwanych przy tej okazji — ochrona działa z mocy prawa i nie wymaga zgody banku.

• Środki z niepłaconych rat odkładaj na odrębnym rachunku do czasu prawomocnego rozliczenia.

FAQ — najczęstsze pytania Klientów

Czy mogę przestać płacić raty od dnia złożenia pozwu?

Nie. Wstrzymanie obowiązku spłaty następuje z chwilą doręczenia pozwu bankowi, nie z chwilą jego nadania czy zarejestrowania w Sądzie. Do dnia doręczenia raty trzeba płacić.

Mam sprawę w toku od kilku lat. Co z moją ratą po 7 sierpnia?

Jeżeli odpis pozwu został doręczony bankowi przed 7 sierpnia 2026 r., obowiązek spłaty jest wstrzymany z mocy prawa od tej daty — bez wniosku i bez postanowienia Sądu. Zweryfikuj datę doręczenia w aktach, zanim zatrzymasz przelew.

Czy bank może wypowiedzieć umowę albo wpisać mnie do BIK?

Nie z powodu rat objętych ustawowym wstrzymaniem. Ochrona nie obejmuje jednak zaległości powstałych przed doręczeniem pozwu — dlatego moment zatrzymania płatności musi być ustalony precyzyjnie.

Mam kredyt w Getin Noble Banku albo uczestniczę w pozwie grupowym. Czy ustawa mnie chroni?

Nie. Roszczenia dochodzone w postępowaniu grupowym, upadłościowym i restrukturyzacyjnym są wyłączone z zakresu ustawy (art. 2). Strategię w tych sprawach ustala się indywidualnie z pełnomocnikiem.

Czy warto czekać z pozwem na wyrok TSUE z 10 września 2026 r. (C-510/25)?

Wyrok dotyczy sposobu rozliczenia stron po unieważnieniu umowy i odsetek — może wpłynąć na końcowy rachunek, ale nie na zasadność samego pozwu. Zwłoka ma za to wymierny koszt: każdy miesiąc przed doręczeniem pozwu to kolejna rata przelana do banku, której po doręczeniu płacić już nie trzeba.