W skrócie

• TSUE w sprawie C-510/25 nie nakazał pierwszeństwa teorii salda ani teorii dwóch kondykcji — dopuścił rozliczenie przez potrącenie z urzędu, jeśli pozwala na to prawo krajowe.

• TSUE w sprawie C-471/24 dopuścił kontrolę klauzul z WIBOR-em na gruncie dyrektywy 93/13, ale nie uznał samego wskaźnika za nieuczciwy.

• Podpisane oświadczenie o ryzyku ani symulacja wzrostu rat nie przesądzają oceny umowy — liczy się to, co faktycznie wyjaśniono przed podpisaniem.

• Przedawnienie roszczenia banku nie zamyka sprawy automatycznie: art. 117¹ k.c. pozwala Sądowi wyjątkowo nie uwzględnić upływu terminu.

Obejrzyj 42. odcinek Expressu Życia Bez Kredytu z fragmentem webinaru.

Kredyt z WIBOR — dlaczego doświadczenie w sprawach frankowych ma znaczenie

Nasze 3 lata pracy przy kredytach z WIBOR-em są częścią 11-letniego doświadczenia ŻBK w pomocy kredytobiorcom. To ciągłość pracy nad ochroną konsumentów: analizowania zapisów umownych, śledzenia orzecznictwa i przygotowywania argumentacji w sporach z bankami.

W przytoczonym fragmencie webinaru eksperci wspominają początki spraw frankowych i zmianę podejścia Sądów do nieuczciwych postanowień umownych. Zwracają uwagę na to, ile pracy wymagało wyjaśnienie skutków tych postanowień oraz wypracowanie zasad rozliczeń. Ten dorobek ma znaczenie również przy ocenie umów złotowych.

Dla osoby, która dziś rozważa pozew o WIBOR, doświadczenie zespołu powinno przekładać się na konkretne odpowiedzi: które zapisy wymagają zbadania, jakie dokumenty mają znaczenie i z czym wiąże się dochodzenie roszczeń. Każdy rodzaj umowy wymaga własnej argumentacji. Wyniki spraw frankowych nie przesądzają wyniku sporu dotyczącego kredytu złotowego.

Więcej o prowadzeniu spraw kredytów złotowych znajdziesz w Departamencie ds. Kredytów Złotówkowych ŻBK, a o dorobku kancelarii — w podsumowaniu 11 lat działalności i 1500 wygranych wyroków.

Teoria salda i teoria dwóch kondykcji — rozliczenie z bankiem po unieważnieniu umowy

Jednym z głównych tematów odcinka jest rozliczenie z bankiem po unieważnieniu umowy kredytu. Teoria dwóch kondykcji zakłada odrębność roszczeń obu stron o zwrot spełnionych świadczeń. Teoria salda koncentruje się na różnicy między świadczeniami kredytobiorcy i banku. Sposób rozliczenia może mieć znaczenie dla odsetek oraz przebiegu postępowania.

Różnicę pokazuje uproszczony przykład: bank wypłacił 400 000 zł, a kredytobiorca wpłacił 550 000 zł. Poniższe zestawienie pomija odsetki, koszty oraz indywidualne zarzuty stron.

Odrębność roszczeń nie oznacza automatycznego zachowania całej kwoty spłat bez rozliczenia kapitału. Ostateczny rezultat zależy między innymi od skuteczności roszczeń i zarzutów, potrącenia oraz należnych odsetek.

Wyrok TSUE C-510/25 a teoria salda — co Trybunał rozstrzygnął, a czego nie

W wyroku z 10 września 2026 r. w sprawie C-510/25, Adazik, TSUE nie nakazał Sądom przyznawania pierwszeństwa teorii salda ani teorii dwóch kondykcji. Dopuścił co do zasady rozliczenie przez potrącenie z urzędu, jeżeli pozwala na to prawo krajowe i zachowane są wymogi ochrony konsumenta. Nie można więc przedstawiać tego wyroku jako bezwarunkowego zakazu teorii salda. Treść wyroku TSUE C-510/25.

Rozmówcy podkreślają znaczenie polskich przepisów i uchwały Sądu Najwyższego III CZP 25/22. Uchwała wskazuje na samodzielne roszczenia stron o zwrot świadczeń po upadku umowy z powodu niedozwolonych postanowień. Eksperci ŻBK widzą w niej podstawę argumentacji za teorią dwóch kondykcji. Szersze omówienie zawiera nasz artykuł o teorii salda i rozliczeniach po wyroku TSUE.

W praktyce liczy się zatem także to, jak pełnomocnik wykorzysta orzecznictwo w konkretnej sprawie. Dotyczy to zarówno żądania zapłaty i odsetek, jak i oceny proponowanej ugody. Jej skutki trzeba porównać z możliwym wynikiem postępowania.

Przedawnienie roszczeń banku i zasada czystych rąk

Drugim ważnym wątkiem jest możliwość powoływania się przez bank na względy słuszności, gdy jego roszczenie uległo przedawnieniu. Art. 117¹ Kodeksu cywilnego pozwala Sądowi wyjątkowo nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przeciwko konsumentowi, po rozważeniu interesów stron.

W programie omówiono postanowienie SN o sygnaturze I CSK 735/26 i argument określany jako zasada czystych rąk. Eksperci wskazują, że wcześniejsze nieuczciwe działania banku mają znaczenie przy ocenie jego późniejszego odwoływania się do słuszności. Jednocześnie w rozmowie zaznaczono, że pojedyncze rozstrzygnięcie nie zamyka automatycznie bankom drogi do dochodzenia roszczeń.

Dla kredytobiorcy oznacza to potrzebę zbadania dat i treści pism, momentu zakwestionowania umowy oraz działań obu stron. Sam upływ określonej liczby lat nie wystarcza do oceny przedawnienia bez analizy całej sprawy.

Pozew o WIBOR krok po kroku — od analizy umowy do rozliczenia z bankiem

W odcinku mocno wybrzmiewa znaczenie pierwszego etapu: sprawdzenia umowy przed podjęciem decyzji o sporze. Dalsza obsługa może obejmować postępowanie sądowe, negocjacje i wykonanie uzyskanego rozstrzygnięcia.

1.   Analiza dokumentów. Punktem wyjścia są zapisy umowy i okoliczności jej zawarcia. Warto zgromadzić także aneksy, dokumenty dotyczące ryzyka oraz historię spłat.

2.   Omówienie możliwych działań. Kredytobiorca powinien poznać podstawy roszczeń, potencjalne korzyści, koszty i ryzyka, aby świadomie zdecydować o dalszych krokach.

3.   Prowadzenie postępowania. Pełnomocnik przygotowuje pisma i reaguje na stanowisko banku. Zakres udziału Klienta zależy od sprawy; może obejmować przygotowanie do przesłuchania.

4.   Ocena wyroku albo ugody. Wyrok pierwszej instancji może zostać zaskarżony. Ugoda może zakończyć spór wcześniej, o ile strony uzgodnią jej warunki.

5.   Końcowe rozliczenie. Po zakończeniu sporu pozostają czynności związane z wykonaniem wyroku lub ugody. Przy nieważności umowy mogą obejmować rozliczenie świadczeń i uzyskanie podstaw do wykreślenia hipoteki.

Tak rozumiana pomoc obejmuje również to, co dzieje się po ogłoszeniu wyroku. Dlatego podczas wyboru obsługi sprawy warto ustalić jej zakres aż do końcowego rozliczenia z bankiem.

Usunięcie WIBOR-u z kredytu a obowiązki informacyjne banku — wyrok TSUE C-471/24

W części pytań i odpowiedzi rozmowa dotyczy informacji przekazywanych przy zawieraniu kredytu. Dla oceny umowy znaczenie ma to, czy konsument mógł zrozumieć mechanizm zmiennego oprocentowania i jego konsekwencje ekonomiczne.

Kontekst prawny wyznacza również wyrok TSUE C-471/24 z 12 lutego 2026 r. Klauzule oprocentowania odwołujące się do WIBOR-u mogą podlegać kontroli na gruncie dyrektywy 93/13. Trybunał zaznaczył jednak, że samo zastosowanie zgodnego z unijnymi ramami wskaźnika nie powoduje co do zasady znaczącej nierównowagi na niekorzyść konsumenta. Bank nie ma też obowiązku przedstawiania szczegółowej metodologii wskaźnika w ramach wymogu przejrzystości. Komunikat TSUE dotyczący sprawy C-471/24.

Dlatego ocena możliwości złożenia pozwu o WIBOR powinna odnosić się do konkretnej klauzuli i dokumentacji. Usunięcie WIBOR-u z kredytu czy unieważnienie umowy wymagają odpowiedniej podstawy prawnej i oceny Sądu. Sam wzrost raty nie przesądza o takim rozstrzygnięciu.

Najczęstsze pytania o kredyt z WIBOR

Czy podpisane oświadczenie o ryzyku przekreśla możliwość analizy umowy

Sam podpis pod oświadczeniem nie rozstrzyga całej oceny umowy. W odpowiedzi na pytanie internauty Kamil Chwiedosik zwraca uwagę na różnicę między ogólnym potwierdzeniem świadomości ryzyka a rzeczywistym wyjaśnieniem mechanizmu oprocentowania. Analiza powinna uwzględnić treść dokumentów oraz informacje udzielone przed podpisaniem umowy. Jej wynik może być różny w zależności od ustalonych okoliczności.

Czy symulacja wzrostu rat wyklucza zakwestionowanie kredytu z WIBOR

Istotne jest to, co symulacja pokazywała i jak objaśniała skutki zmiany oprocentowania. Sam fakt przedstawienia tabeli nie zastępuje oceny całego procesu informowania Klienta. Jednocześnie rzetelna symulacja może stanowić ważny dowód, że bank prawidłowo wyjaśnił ryzyko. Dokument ten należy przekazać do analizy razem z umową i pozostałymi materiałami.

Sprawdź swoją umowę kredytu z WIBOR

11 lat doświadczenia ŻBK, w tym już 3 lata pracy przy kredytach z WIBOR-em, to perspektywa, z której patrzymy na kolejne spory z bankami. W rozmowie o zmianach w orzecznictwie stale wraca ta sama praktyczna potrzeba: zrozumieć własną umowę i możliwe skutki podejmowanych działań.

Obejrzyj 42. odcinek Expressu Życia Bez Kredytu. Fragment webinaru zaczyna się około 15:44, a pytania dotyczące oświadczenia o ryzyku i symulacji rat padają od 20:55.

Jeżeli chcesz sprawdzić swoją umowę kredytu frankowego lub złotowego, prześlij ją do bezpłatnej analizy umowy kredytowej. Pozwoli to ustalić, które postanowienia wymagają oceny i jakie możliwości działania dotyczą Twojej sytuacji.