|
Nie możesz przeczytać? Skorzystaj z odtwarzacza i posłuchaj!
Getting your Trinity Audio player ready...
|
Poranek, który frankowicze zapamiętają
Sala rozpraw przy rue du Fort Niedergrünewald na Kirchbergu wypełniła się na długo przed ogłoszeniem. Sprawy połączone C-261/25 i C-262/25 („Ścierbek i in.”) trafiły do Luksemburga z pytaniami Sądu Okręgowego w Warszawie. Brzmiały technicznie — o moment, od którego biegnie przedawnienie roszczeń banku o zwrot wypłaconego kapitału. Ale każdy na tej sali wiedział, że za tym pytaniem stoją losy realnych ludzi i realnych pieniędzy.
Dla frankowicza stawka jest prosta: jeżeli roszczenie banku o zwrot kapitału uległo przedawnieniu, jego pozycja procesowa i negocjacyjna staje się nieporównanie silniejsza. To różnica między latami stresu a spokojnym domknięciem sprawy. Właśnie dlatego sędziowska formuła odczytywana tego ranka miała wagę, której nie sposób przecenić.
Co rozstrzygnął Trybunał?
Gdy przewodniczący skończył czytać, w gronie polskich pełnomocników było widać to, czego nie da się zaplanować — ulgę. Wyrok TSUE potwierdził prokonsumencki kierunek, który Eksperci ŻBK przewidywali, prowadząc te sprawy aż do Luksemburga.
WYROK Z DNIA 2.7.2026 R. – SPRAWY POŁĄCZONE C-261/25 I C-262/25 Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) orzeka, co następuje: Artykuł 6 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich w świetle prawa do skutecznej ochrony sądowej zagwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także zasad skuteczności, równoważności, proporcjonalności i pewności prawa należy interpretować w ten sposób, że: nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej przepisów krajowych, zgodnie z którą bieg terminu przedawnienia roszczenia przedsiębiorcy wobec konsumenta z tytułu zwrotu świadczeń nienależnie spełnionych w wykonaniu umowy uznanej za nieważną ze względu na zawarte w niej nieuczciwe warunki rozpoczyna się od dnia, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował wobec przedsiębiorcy wiążący charakter tych warunków i zawierającej je umowy.
Co to oznacza dla tysięcy Klientów
Gdy umowa kredytu frankowego zostaje uznana za nieważną, strony zwracają sobie to, co świadczyły — konsument oddaje kapitał, bank zwraca wpłacone raty. Pytanie, które rozstrzygnął TSUE, dotyczyło granicy czasowej: do kiedy bank może skutecznie żądać zwrotu wypłaconego kapitału. Mocna, jednoznaczna wykładnia na korzyść konsumentów ogranicza pole banków do wywierania presji i przesuwa równowagę procesu oraz negocjacji tam, gdzie powinna być — po stronie kredytobiorcy.
Pozwy SLAPP pod krytyką TSUE
Od odpowiedzi Trybunału zależą losy licznych powództw banków przeciwko konsumentom — tych określanych mianem pozwów typu SLAPP (ang. Strategic Lawsuit Against Public Participation). To sprawy, których rzeczywistym celem bywa nie dochodzenie roszczenia, lecz wywieranie presji na kredytobiorcach: zniechęcenie ich kosztami, ryzykiem i stresem długiego procesu. W praktyce banki kierowały przeciwko konsumentom pozwy o zwrot kapitału albo o tzw. wynagrodzenie za korzystanie z kapitału zanim jeszcze sąd wydał prawomocny wyrok ustalający nieważność umowy kredytowej.
Rozstrzygnięcie kwestii przedawnienia uderza w samo serce tej strategii. Dla frankowiczów to sygnał, że presja procesowa banków ma swoje granice.
Wieczorem — webinar prosto z Luksemburga
Tego samego dnia, o godz. 19:00, kamery ŻBK włączyły się jeszcze z Luksemburga. Główny Ekspert ŻBK Kamil Chwiedosik oraz adwokaci Bartosz Sowa i Wiktor Budzewski — wciąż w mieście, w którym kilka godzin wcześniej zapadł wyrok — na żywo, krok po kroku, przeprowadzili widzów przez treść orzeczenia. Nie z komentarza z boku, lecz z perspektywy pełnomocników, którzy te sprawy faktycznie prowadzili.
Padły pytania, które najbardziej nurtują frankowiczów: co wyrok zmienia w toczących się sprawach, jak wpływa na pozwy banków, co powinien dziś zrobić konsument, który dostał pozew o zwrot kapitału.
Sprawy prowadzą Eksperci Życia Bez Kredytu
Co cieszy szczególnie — sprawę w TSUE prowadzili Eksperci Życia Bez Kredytu: adwokaci Bartosz Sowa i Wiktor Budzewski (#KBIW). To kolejny dowód, że ŻBK jest tam, gdzie zapadają rozstrzygnięcia ważne dla wszystkich kredytobiorców — nie komentujemy spraw z boku, lecz realnie je prowadzimy, aż do Trybunału w Luksemburgu.
1 450+ wygranych spraw
455 mln zł odzyskanych dla Klientów
3 300+ spraw prowadzonych obecnie
60+ specjalistów; niemal 11 lat doświadczenia
Co dalej?
Będziemy na bieżąco informować o skutkach orzeczenia w polskich sądach. Jeśli spłacasz lub spłacałeś kredyt we frankach czy w euro albo otrzymałeś pozew od banku — śledź nasze kanały i sprawdź swoją sytuację z Ekspertami ŻBK. Po wyroku z 2 lipca pozycja konsumentów jest silniejsza niż kiedykolwiek.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Co rozstrzygnął wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r.?
Trybunał orzekł w połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25 („Ścierbek i in.”), z pytaniami Sądu Okręgowego w Warszawie — m.in. o to, od kiedy biegnie przedawnienie roszczeń banku o zwrot kapitału po unieważnieniu umowy kredytu.
Co to są pozwy SLAPP w sprawach frankowych?
To powództwa banków przeciwko konsumentom, których celem bywa wywieranie presji na kredytobiorcach dochodzących swoich praw — np. pozwy o zwrot kapitału lub o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Kto prowadził tę sprawę w TSUE?
Eksperci Życia Bez Kredytu — adwokaci Bartosz Sowa i Wiktor Budzewski (#KBIW).
Gdzie obejrzę webinar ŻBK?
Webinar miał premierę w czwartek 2 lipca 2026 r. o godz. 19:00 na Facebooku i YouTube ŻBK. Eksperci omówili na żywo treść i skutki wyroku, prosto z Luksemburga — nagranie dostępne na naszych kanałach. Webinar ŻBK: https://www.facebook.com/events/1392245406290021
Podsumowanie:
Koniec taktyki wyczekiwania przez banki.
Trybunał wskazał (pkt 73), że przyjęte rozwiązanie eliminuje ryzyko — zidentyfikowane już w wyroku Getin Noble Bank z 14.12.2023 r., C-28/22, pkt 70 i 72 — że bank pozostaje bezczynny w oczekiwaniu na przedawnienie wierzytelności konsumenta, sam nie ryzykując przedawnienia własnego roszczenia. Innymi słowy: czas działa również przeciwko bankowi, a asymetria procesowa, na którą banki liczyły, została ostatecznie zamknięta. Z C-28/22 wynika przy tym nadal, że początek biegu nie może być odsuwany do dnia prawomocności wyroku unieważniającego umowę (pkt 18 wyroku).
Pewność prawa działa na korzyść konsumenta
W pkt 74–75 Trybunał uznał, że data pierwszego zakwestionowania zapewnia przewidywalność wymaganą zasadą pewności prawa: od tej chwili bank wie o woli konsumenta i może racjonalnie przewidzieć konsekwencje. Data reklamacji jest obiektywna, udokumentowana i niezależna od długości procesu — nie da się nią manipulować przez przewlekanie postępowania.
Zablokowany manewr Raiffeisen — bank nie uciekł przed TSUE
Wątek proceduralny o dużej wartości komunikacyjnej: 29.08.2025 r. Raiffeisen Bank cofnął pozew przeciwko MZ, a Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 13.11.2025 r. uznał cofnięcie za niedopuszczalne na podstawie art. 203 § 4 k.p.c., oceniając, że jego rzeczywistym celem było storpedowanie pytania prejudycjalnego, co było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiło obejście prawa (pkt 39–41). Dzięki temu TSUE orzekł merytorycznie. To precedensowy przykład skutecznej obrony przed procesową manipulacją banku zmierzającą do zablokowania korzystnego dla konsumentów orzecznictwa.
Mechanika przedawnienia w praktyce (art. 118 k.c.)
Roszczenie banku jako związane z działalnością gospodarczą przedawnia się z upływem trzech lat, z końcem roku kalendarzowego. Schemat badania sprawy klienta:
• Krok 1: ustal datę pierwszego zakwestionowania umowy wobec banku (reklamacja, wezwanie do zapłaty, oświadczenie o nieważności, pozew — decyduje najwcześniejsze pismo jednoznacznie kwestionujące związanie klauzulami/umową).
• Krok 2: dodaj 3 lata i przesuń na 31 grudnia tego roku — to ostatni dzień na pozew banku o zwrot kapitału.
• Krok 3: porównaj z datą wniesienia pozwu przez bank (lub datą innej czynności przerywającej bieg, np. zawezwania do próby ugodowej). Pozew po terminie = zarzut przedawnienia.
