Bank pokazuje w ofercie tylko czwartą wielkość — księgowe saldo kredytu i jego „umorzenie” — która przy nieważnej umowie jest fikcją. Po wejściu ustawy frankowej, gdy raty są wstrzymane z mocy prawa, a odsetki biegną na Twoją rzecz, rachunek wypada jeszcze wyraźniej niż przed 7 sierpnia, a przy zawarciu ugody ryzykujesz do tego podatkiem 32%.

Bank wysyła ofertę z datą ważności siedem dni. W nagłówku widnieje „umorzenie salda”, w środku tabela nowych rat — ale w całym dokumencie nie ma jednej liczby: ile Klient traci na odsetkach i na zwrocie już zapłaconych rat. To nie przeoczenie, to konstrukcja: oferta jest napisana w języku księgowości banku, a decyzję trzeba podjąć w języku rozliczenia nieważnej umowy. Ten artykuł uczy tłumaczyć z pierwszego na drugie. Napisaliśmy już, czego szukać w klauzulach ugód — zyciebezkredytu.pl/nie-podpisuj-ugody-zanim-nie-przeczytasz-tego/ — dziś liczymy.

Saldo księgowe a realne rozliczenie nieważnej umowy

Cała iluzja oferty opiera się na jednym założeniu: że saldo z systemu banku jest realnym długiem. Tymczasem jeżeli umowa zawiera abuzywne klauzule przeliczeniowe i jest nieważna — a tak Sądy orzekają w zdecydowanej większości spraw frankowych — to „saldo po kursie” nie istnieje prawnie. Istnieją dwa roszczenia: Twoje o zwrot wszystkiego, co wpłaciłeś, i banku o zwrot nominalnego kapitału. „Umorzenie” części fikcyjnego salda to darowanie Ci długu, którego prawdopodobnie nie masz — a prezentowanie go jako korzyści wartej sześciocyfrową kwotę jest sercem marketingu ugodowego. Dlatego audyt zaczyna się od przestawienia układu odniesienia: nie „ile bank mi umarza”, lecz „co każda ze stron musiałaby zwrócić przy nieważności”.

Liczba 1: kwota już spłacona i roszczenie o zwrot

Pierwsza liczba to suma wszystkich Twoich świadczeń z umowy: rat kapitałowo-odsetkowych, prowizji, opłat i składek ubezpieczeniowych — od pierwszej wpłaty do dziś, według zaświadczenia z banku, nie według pamięci. To jest kwota, której zwrotu możesz żądać przy nieważności (art. 405 w zw. z art. 410 k.c., teoria dwóch kondykcji potwierdzona uchwałą SN III CZP 25/22). Po potrąceniu z kapitałem banku różnica — u kredytobiorców po kilkunastu latach spłaty niemal zawsze dodatnia — wraca do Ciebie. Oferta ugody tej liczby nie zawiera nigdy, bo w logice ugody wpłacone pieniądze po prostu znikają: zostają „skonsumowane” przez przeszłość kredytu. W audycie wracają na stół jako pozycja numer jeden.

Liczba 2: odsetki ustawowe za opóźnienie

Druga liczba jest najczęściej pomijana także przez samych kredytobiorców. Odsetki ustawowe za opóźnienie — obecnie około 10 proc. w skali roku — naliczane są od pełnej kwoty Twoich świadczeń, od wezwania do zapłaty lub doręczenia pozwu, aż do dnia zapłaty. Przy kilkuset tysiącach złotych wpłat każdy rok sporu to kilkadziesiąt tysięcy złotych odsetek; w sprawach kilkuletnich pozycja ta potrafi zbliżyć się do samej nadwyżki. Standardowa klauzula ugody — „strony zrzekają się wszelkich wzajemnych roszczeń” — kasuje tę pozycję w całości, bez wymieniania jej z nazwy. Po wejściu ustawy frankowej mechanika działa podwójnie na Twoją korzyść: raty są wstrzymane z mocy prawa, więc czekanie na wyrok nie kosztuje Cię płynności, a odsetki przez cały ten czas rosną. Bank składający dziś „ofertę ważną 7 dni” doskonale to wie — stąd pośpiech.

Liczba 3 oraz podatek, koszty i klauzule kończące spór

Trzecia liczba to saldo końcowe każdego wariantu: ile na koniec dnia masz w kieszeni i czy cokolwiek jeszcze płacisz. Do tej syntezy trzeba doliczyć elementy drugiego planu. Podatek: umorzenie w ugodzie jest przychodem — chroni Cię zaniechanie poboru PIT, przedłużone do końca 2026 r., ale obwarowane warunkami (kredyt na własne cele mieszkaniowe, jedno umorzenie); zwrot własnych świadczeń po nieważności przychodem nie jest wcale. Koszty: w ugodach koszty zastępstwa zwykle znosi się wzajemnie, w wygranym procesie pokrywa je bank. Klauzule: zrzeczenie się „wszelkich roszczeń, obecnych i przyszłych”, zamyka także to, czego dziś nie widzisz — dlatego zakres zrzeczenia czyta się równie uważnie jak kwoty. I wreszcie hipoteka z BIK: ugoda przedłuża oba na lata nowej spłaty, nieważność je wygasza. Kompletny przegląd pułapek klauzulowych znajdziesz w naszym poradniku „Nie podpisuj ugody, zanim nie przeczytasz tego”.

Ugoda kontra dalszy proces — porównanie w jednej tabeli

Poniższa tabela zestawia oba warianty na przykładzie poglądowym (kapitał 400 tys. zł, wpłaty 620 tys. zł, saldo księgowe 310 tys. zł, oferta umorzenia 200 tys. zł). Liczby w Twojej sprawie będą inne — schemat audytu ten sam:

FAQ — najczęstsze pytania Klientów

Bank daje mi 7 dni na decyzję. Czy oferta naprawdę przepadnie?

Praktyka pokazuje, że oferty „ostatniej szansy” wracają — często w lepszej wersji, zwłaszcza wobec Klienta z doręczonym pozwem i wstrzymanymi ratami. Termin ważności to narzędzie presji, nie parametr ekonomiczny. Parametrem są trzy liczby z tego artykułu.

Bank umarza mi 200 tys. zł salda. To chyba dużo?

To zależy, czy saldo istnieje. Przy nieważnej umowie „umorzenie” dotyczy długu, którego prawdopodobnie nie masz — a oferta milczy o zwrocie Twoich wpłat i odsetkach. Porównuj korzyść ugody z pełnym rozliczeniem nieważności, nie z saldem z systemu banku.

Czy od ugody zapłacę podatek?

Umorzenie w ugodzie jest przychodem, ale do końca 2026 r. obowiązuje zaniechanie poboru PIT — pod warunkami (m.in. kredyt na własne cele mieszkaniowe, jedno umorzenie). Zweryfikuj je przed podpisem. Zwrot świadczeń po nieważności jest podatkowo neutralny bez żadnych warunków.

Czy po wejściu ustawy frankowej ugody nie stały się zbędne?

Nie — zmieniła się tylko Twoja pozycja negocjacyjna: wstrzymane raty i biegnące odsetki sprawiają, że czekanie przestało boleć. Dobrze policzona ugoda nadal bywa racjonalna; słabo policzona stała się po prostu droższa niż kiedykolwiek.

Co dokładnie mam policzyć przed podpisem?

Trzy liczby: sumę wszystkich swoich wpłat podlegających zwrotowi, odsetki ustawowe od tej sumy narosłe do przewidywanego dnia zapłaty oraz saldo końcowe obu wariantów — z podatkiem, kosztami, hipoteką i zakresem zrzeczenia. Zestaw je w tabeli jak wyżej albo skorzystaj z naszego Kalkulatora Ugoda vs Pozew.

Poproś o rozliczenie w trzech wariantach, zanim zaakceptujesz terminową ofertę

Prześlij nam ofertę ugody razem z zaświadczeniem o historii spłat — Eksperci ŻBK od Negocjacji z Bankami policzą trzy liczby dla Twojej umowy i zestawią ugodę z rozliczeniem nieważności oraz wariantem negocjacyjnym, co do złotówki. Skorzystaj też z naszego Kalkulatora Ugoda vs Pozew i wyślij zapytanie na info@zyciebezkredytu.pl. Termin ważności oferty nie jest argumentem — rachunek jest. 1 450+ wygranych spraw, ponad 455 mln zł odzyskanych dla naszych Klientów.