Blog Frankowicza

-+ TAGI

Deutsche Bank - kredyty frankowe

Unieważnienia umów kredytów denominowanych na przykładzie Deutsche Bank Polska

W ocenie Prezesa UOKiK, wyrażonym w Stanowisku z dnia 6 listopada 2018 r., stosowane przez banki klauzule przeliczeniowe (m.in. Deutsche Bank) spełniają przesłanki uznania ich za niedozwolone postanowienia umowne.

Co istotne, weryfikacja abuzywności tych klauzul powinna być prowadzona na dzień zawarcia umowy. Skutkiem uznania kwestionowanych postanowień za niedozwolone jest ich bezskuteczność w stosunku do kredytobiorców oraz pożyczkobiorców od chwili zawarcia umowy.

Decyzja UOKiK z dnia 31 grudnia 2018 r.  potwierdziła, że wszelkie klauzule przeliczeniowe CHF, stosowane przez Deutsche Bank Polska w swoich wzorcach umownych kredytów denominowanych i regulaminach, są postanowieniami abuzywnymi.

Co niezmiernie istotne, prawomocne decyzje UOKiK mają charakter prejudykatu w postępowaniu sądowym. Oznacza to, że ustalenia UOKiK co do tego, że postanowienie jest abuzywne, są dla Sądu wiążące. Rozstrzygając sprawy indywidualne, Sąd nie powinien ponownie oceniać tych samych postanowień pod kątem ich niedozwolonego charakteru.

Konsumenci, którzy zawarli umowy z Deutsche Bank Polska, będą mogli się powołać na prawomocną decyzję nr DOZIK-9/2018, gdy będą chcieli dochodzić swoich praw w Sądzie.

W przypadku kredytów denominowanych Deutsche Bank usunięcie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej CHF, czyli fragmentu umowy określającego mechanizm ustalenia wysokości kwoty oddanej do dyspozycji kredytobiorcy (przeliczenia z franka szwajcarskiego na złote) powoduje, że brak jest możliwości dalszego wykonywania umowy, a to powoduje jej bezwzględną nieważność: UOKiK o „odfrankowieniach” – nieważność umowy tylko za zgodą konsumenta.

Z uwagi na liczne zapytania odnośnie skutków nieważności umów kredytów denominowanych zachęcamy Państwa do przesłanie na adres info@zyciebezkredytu.pl skanu swojej umowy. W ramach akcji adwokatury wykonujemy bezpłatnie oceny postanowień umownych pod kątem prawnym i ekonomicznym.

Rozpatrujemy kilka wariantów unieważnienia. W każdym z nich po prawomocnym wyroku bank musi wypisać się z hipoteki, a nieruchomość pozostaje w rękach kredytobiorców. To co różni scenariusze związane z unieważnieniem to przede wszystkim kwestia związana z rozliczeniem stron. W tym zakresie orzecznictwo nie jest jednolite:

1.) w najgorszym przypadku będą musieli Państwo zwrócić bankowi kwotę pozostałego kapitału nominalnego (kwota otrzymana minus kwota wpłacona), oczywiście pomniejszoną o wpłaty rat wniesione do banku między dniem złożenia powództwa a prawomocnym wyrokiem.

2.) w scenariuszach pośrednich bank nie musi zwracać Państwu nic, ani Państwo nie muszą zwracać niczego bankowi lub ewentualnie bank musi zwrócić Państwu jedynie wpłacone CHF (teoria salda), przy czym Państwo nie muszą zwracać niczego bankowi.

3.) w najlepszym scenariuszu bank musi zwrócić Państwu wszystko wpłacone 10 lat wstecz, a Państwo nie muszą zwracać niczego bankowi (przedawnienie roszczeń banku z upływem 3 lat).

Największą korzyścią każdego wyroku unieważniającego jest wyeliminowanie ryzyka walutowego.

Nawet jeżeli na chwilę obecną nie odczuwają Państwo tego w sposób drastyczny (np. nie przeszkadza Państwu większe saldo kredyty niż kwota pierwotnie otrzymana od banku) to w perspektywie kolejnych lat nie ma wystarczająco realnych przesłanek, żeby kurs CHF spadł do poziomu z daty zaciągnięcia kredytu.

Jeżeli natomiast kurs będzie rósł to mechanizm denominacji może spowodować dalszy wzrost salda kredytu i zwiększenie rat kapitałowo- odsetkowych. Dodając do tego ostatnie prognozy o wzroście LIBORU trudno sobie wyobrazić bardziej niedostosowany produkt bankowy do możliwości długoterminowej spłaty przez konsumenta, co w konsekwencji może spowodować niewypłacalność.

Unieważnienia umów Deutsche Bank Polska z ostatnich miesięcy:

  • Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia wyrok z dnia 12.10.2018 r., sygn. akt VI C 2137/17
  • Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia, wyrok z dnia 23.10.2018 r., sygn. akt VI C 2403/17
  • Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia, wyrok z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt I C 47/17

Główne tezy wyroków:

Umowa kredytu jest bezwzględnie nieważna stosownie do art. 58 par. 1 kc, bowiem w umowie znajduje się klauzula niedozwolona przekładająca się na sposób udzielenia i spłaty kredytu. Strona powodowa została pozbawiona kontroli w jaki sposób bank żąda spłaty kredytu w toku wykonywania umowy.

Sąd zauważył wyroki sądów krajowych, SN i TSUE. Umowa jest skrajnie niekorzystna dla powodów, bo nie ma równości stron w umowie. Sąd oparł się przede wszystkim na dyrektywie 93/13 EWG. Ta dyrektywa stała się podstawą do oddalenia powództwa w zakresie w jakim sąd uznał zarzut abuzywności poszczególnych zapisów umowy w myśl art. 385. Kredyt nie jest stricte walutowy, bo świadczy o tym wypłata w złotych. Konsument powinien być uprawniony do kontroli co druga strona robi. Umowa jest skonstruowana w sposób nierzetelny. Zapisów abuzywnych nie ma czym zastąpić.

Główną przyczyną uwzględnienia powództwa było uznanie bezwzględnej nieważności całości umowy [art. 58 § 1 k.c.] w związku z naruszeniem art. 69 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Powyższe przepisy prawa nakładają na bank obowiązek oddania do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych.

Zatem jednym z elementów przedmiotowo istotnych umowy kredytu jest oddanie przez bank do dyspozycji kredytobiorców precyzyjnie określonej kwoty środków pieniężnych. To stanowisko dodatkowo potwierdza przepis art. 69 ust. 2 pkt 2 który wskazuje, że jednym z koniecznych elementów umowy o kredyt jest określenie kwoty i waluty kredytu.

Sąd może uznać nieważność całości lub części czynności prawnej na podstawie art. 58 § 1 albo 3 k.c., przyjmując jednocześnie, iż dane postanowienie jest klauzulą niedozwoloną (art. 385 1 § 1 i 2 k.c.). Skutkiem jest wówczas bezwzględna nieważność części czynności prawnej, a nie uznanie jej za niewiążącą konsumenta.

Sąd równolegle do rozważań już przedstawionych chce wskazać, że w umowie zawartej przez strony znajdują się zapisy stanowiące klauzule niedozwolone. Jest to kolejny argument przemawiający za stwierdzeniem nieważności (ewentualnie bezskuteczności) zawartej przez strony umowy o kredyt hipoteczny. Nadto, ocena zapisów umowy pod kątem ich ewentualnej abuzywności dokonywana jest na datę podpisania umowy. Ostateczne stanowisko, potwierdzające ten pogląd prawny tut. Sądu, przedstawił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 czerwca 2018 roku [III CZP 29/17].

Zatem już w tym miejscu Sąd chce podkreślić, że ewentualne aneksowanie przez strony umowy, jak również następcze zmiany przepisów prawa pozostają bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Tym samym, Sąd nie może również podzielić poglądu wyrażonego w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2015 r. [IV CSK 362/14] w zakresie wpływu art. 4 tzw. Ustawy antyspreadowej na przedmiot niniejszego postępowania.

W ocenie pozwanego jest okolicznością istotną, że jak twierdzi kursy walut w tabeli kursowej były oparte na kursach rynkowych i zmieniały się zgodnie ze zmianami rynku. Niemniej, powyższe rozważania całkowicie mijają się z istotą sprawy i nie mają w tym postępowaniu żadnego znaczenia.

Jeśli potrzebują Państwo porady co zrobić z Państwa konkretną umową już teraz zachęcamy do kontaktu z nami.

Tok rozumowania pozwanego jest mniej więcej taki – nawet jeśli zapisy dot. tabel kursowych stanowią klauzule niedozwolone, to nie mogą zostać automatycznie usunięte z umowy. Najpierw powodowie powinni udowodnić, że kursy walut stosowane przez bank w tabeli kursowej nie były kursami rynkowymi (cokolwiek to określenie miałoby znaczyć).

Takie rozumowanie jest błędne i niezasadnie stara się obarczyć słabszą stronę stosunku zobowiązaniowego ciężarem dowodu okoliczności nieistotnej w sprawie. Jednocześnie powyższe usiłuje doprowadzić do odwrócenia uwagi Sądu i strony powodowej od okoliczności rzeczywiście istotnych w sprawie. Zgodnie z treścią Dyrektywy nr 93/13 oraz orzecznictwa (…) wydanego na podstawie tej dyrektywy, jeśli dane zapisy wzorca umowy stanowią klauzule niedozwolone, to automatycznie przestają istnieć w umowie od chwili jej podpisania. Sąd już o tym wspomniał powyżej kilkakrotnie. Zatem, nie istnieje żaden dodatkowy warunek który by uzależniał powyższy skutek np. od wykazania przez powodów że kursy walut stosowane przez bank były kursami rynkowymi czy też nie.

Odmienne spostrzeżenie doprowadziłoby do niedopuszczalnej redukcji utrzymującej skuteczność niedozwolonego postanowienia umownego. Zresztą samo pojęcie kursu rynkowego jest tak ogólne i nieoczywiste, że w zasadzie strona powodowa nie mogłaby udowodnić skutecznie swojego stanowiska w sprawie. Ponadto, takie (korzystne dla banku) spojrzenie na sprawę powodowałoby złagodzenie przymusu jaki na przedsiębiorcę nakłada Dyrektywa Rady nr 93/13. Przymusem tym ma być tworzenie wzorców umowy z poszanowaniem zasady równorzędności stron umowy, z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumenta.

Przedmiotem postępowania sądowego jest brak w umowach kredytu Deutsche Bank postanowień wymaganych przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa w latach 2005-2009. Zastosowano w nich również postanowienia sprzeczne z dobrymi obyczajami, które w sposób jednoznaczny prowadzą do rażącego naruszenia interesów kredytobiorców, jako konsumentów. Mówi o tym m.in. dyrektywa 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE L.1993.95.29).

Druga ważna kwestia dotyczy braku pełnej informacji o ryzyku walutowym zaszytym w kredycie frankowym wydanym przez Deutsche Bank. W ślad za wyrokami TS UE C-186/16 z dnia 20.09.2017 r. (sprawa Andricuc) i C-51/17 z dnia 20.09.2018 r. (sprawa OTP Bank), sąd uznał warunek walutowy za nieuczciwy – patrz Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, wyrok z dnia 6.11.2018 r., sygn. akt VI C 1209/17. Zgodnie z orzecznictwem TSUE organy państw członkowskich są obowiązane do podejmowania działań zgodnych z treścią norm dyrektyw, nawet gdy te nie zostały prawidłowo implementowane do prawa krajowego (wyrok C-431/92 Commission vs. Germany). 

Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy, m.in. w uchwale z 19 października 2017 r. (III CZP 42/17), w której wskazał, że spory z udziałem konsumentów, do których zastosowanie znajdują przepisy wprowadzające powołaną dyrektywę, wszczęte po 1 maja 2004 r., zyskały walor spraw o charakterze wspólnotowym, co obliguje sądy krajowe do uwzględnienia dyrektywy oraz jej wykładni dokonanej przez TSUE w sposób zapewniający skuteczność ochrony przyznanej konsumentowi przez prawo wspólnotowe. 

Wybrane wyroki unieważniające inne kredyty denominowane:

  • Sąd Okręgowy w Olsztynie, kredyt denominowany BPH/ Pekao:Wyrok z dnia 13 kwietnia 2017 r., sygn. akt: I C 478/16
  • Sąd Okręgowy w Warszawie, kredyt denominowany PKO:Wyrok z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt I C 776/16
  • Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa, kredyt denominowany PKO:Wyrok z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt XVI C 526/17
  • Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa, kredyt denominowany Nordea:Wyrok z dnia 27 listopada 2017 r., sygn. akt XVI C 170/17
  • Sąd Apelacyjny w Szczecinie, kredyt denominowany Nordea:Wyrok z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa 633/17
  • Sąd Apelacyjny w Białymstoku, kredyt denominowany BPH/ Pekao:Wyrok z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I ACa 674/17
  • Sąd Okręgowy w Olsztynie, kredyt denominowany Nordea:Wyrok z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt I C 551/17
  • Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, kredyt denominowany Nordea:Wyrok z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. akt I C 1447/14
  • Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa, kredyt denominowany PKO:Wyrok z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt XVI C 2870/16
  • Sąd Okręgowy w Warszawie, kredyt denominowany Nordea:Wyrok z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt III C 1575/16

Od czego zacząć przygotowania do pozwania banku?

Temat kredytów powiązanych z walutą szwajcarską jest dosyć złożony, dlatego przygotowaliśmy dla Państwa Poradnik Frankowicza.

W 10 krótkich filmach znajdą Państwo wszystkie niezbędne informacje na temat przyczyn nieważności umów, argumentów jakie używają obie strony w postępowaniu oraz od czego zacząć przygotowania do pozwania banku.

Zachęcamy również do dołączenia do jednej z grup: Frankowicze – Życie bez Kredytu, które skupiają łącznie 11 tysięcy osób posiadających kredyty powiązane z walutą CHF.

O Życie Bez Kredytu

Skupiamy społeczność frankowiczów, którzy chcą uwolnić się od kredytu. Profesjonalnie obsługujemy sprawy osób posiadających kredyt we frankach szwajcarskich. Spotykamy się z wieloma sprawami frankowiczów. Doradzamy najlepsze rozwiązania. Doprowadzamy do pokonania banku przed sądem. Społeczność wokół Życia Bez Kredytu to ludzie, którzy wymieniają się doświadczeniami w działaniach podjętych na rzecz umorzenia swojego kredytu we frankach, społeczność, która dostaje od nas wsparcie, najnowsze informacje, prognozy, raporty i oferty współpracy w zakresie walki z bankiem.

Naszym celem jest budowanie społeczności frankowiczów, którzy chcą żyć bez kredytu. Wspieramy naszych członków niezbędną wiedzą, potrzebną do zaskarżenia obiektywnie nieuczciwych umów kredytowych waloryzowanych do walut obcych.

Łącznie nasze grupy na Facebooku liczą ponad 15 000 członków. Dołącz do dużej społeczności frankowiczów i wiedz, co można zrobić.

Jeśli potrzebujesz porady w sprawie konkretnej umowy – już teraz zachęcamy do kontaktu.

Close Menu