Czy wezwanie do zapłaty od banku uruchamia odsetki?

Nie — zgodnie z wyrokiem TSUE C-902/24 bank, który w toczącym się procesie zaprzecza nieważności umowy frankowej, nie może skutecznie naliczać odsetek ustawowych od równolegle wysyłanych wezwań do zapłaty. Takie działanie jest wewnętrznie sprzeczne i nie wywołuje skutków prawnych na niekorzyść konsumenta. Dodatkowo wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r. (sprawy połączone C-261/25 i C-262/25) przesądził, że roszczenia banku o zwrot kapitału przedawniają się w terminie 3 lat od pierwszego zakwestionowania umowy przez konsumenta — nie od prawomocnego wyroku. Jeśli otrzymałeś wezwanie z naliczonymi odsetkami, sprawdź z prawnikiem, czy te odsetki w ogóle powstały.

Dostałeś pismo z banku z żądaniem zwrotu kapitału i naliczonymi odsetkami. Sprawdź datę. Sprawdź, co bank twierdzi równocześnie w Sądzie. Może się okazać, że te odsetki w ogóle nie powstały.

Banki coraz częściej wysyłają do frankowiczów wezwania do zapłaty — formalne pisma żądające zwrotu wypłaconego kapitału, często z odsetkami ustawowymi naliczanymi od daty pisma. Cel jest czytelny: wywołać presję finansową, zawęzić pole manewru kredytobiorcy i skłonić go do ugody na gorszych warunkach.

Wyrok TSUE w sprawie C-902/24 precyzyjnie odniósł się do tej praktyki. Trybunał udzielił jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, kiedy wezwanie do zapłaty wywołuje skutki prawne — a kiedy pozostaje dokumentem bez mocy. Adwokat Wiktor Budzewski omówił te kwestie szczegółowo podczas webinaru ŻBK.

Wezwanie do zapłaty od banku — na czym polega mechanizm w sprawach frankowych

W toku sporu sądowego o unieważnienie umowy kredytowej konsument kwestionuje jej postanowienia i składa oświadczenie o braku zgody na dalsze obowiązywanie nieuczciwych warunków umownych. Równocześnie pojawia się kwestia rozliczeń: konsument chce odzyskać nadpłacone raty, bank chce odzyskać wypłacony kapitał.

Banki — szczególnie te, które jeszcze prowadzą spór sądowy zaprzeczając nieważności umowy — zaczęły stosować następujący schemat: wysyłanie do kredytobiorcy wezwań do zapłaty równolegle do toczącego się procesu. Celem było uruchomienie biegu odsetek ustawowych za opóźnienie, co zwiększa łączną wartość roszczenia banku i wzmacnia jego pozycję negocjacyjną.

Pytanie kluczowe

Czy bank, który jednocześnie w Sądzie twierdzi, że umowa jest ważna, może skutecznie wezwać konsumenta do zapłaty — jakby umowa była już unieważniona?

Trybunał w wyroku C-902/24 jednoznacznie odpowiedział na to pytanie — i odpowiedź była negatywna dla banku. 

Co rozstrzygnął wyrok TSUE C-902/24

Trybunał orzekł, że dopóki bank aktywnie kwestionuje nieważność umowy w toczącym się postępowaniu sądowym, jego zewnętrzne wezwania do zapłaty skierowane do konsumenta nie powodują naliczania ustawowych odsetek za opóźnienie.

Bank nie może jednocześnie twierdzić, że umowa jest ważna i zobowiązuje konsumenta do dalszej spłaty rat, oraz żądać zwrotu kapitału tak, jakby umowa została już unieważniona. Takie działanie jest wewnętrznie sprzeczne i dlatego nie może wywoływać skutków prawnych na niekorzyść konsumenta.

„Możliwość naliczania odsetek od wezwań, które bank wysyła równocześnie zaprzeczając nieważności umowy, została przez TSUE wyeliminowana. Bank nie może korzystać z przywileju obu wersji jednocześnie.” adw. Wiktor Budzewski  ·  Ekspert ŻBK

Dopiero rezygnacja przez bank z zarzutu ważności umowy — albo uprawomocnienie się wyroku ją unieważniającego — zmienia sytuację procesową w zakresie biegu odsetek. Do tego momentu kredytobiorca nie musi obawiać się narastających odsetek z tytułu równolegle wysłanych wezwań.

Pozew wzajemny banku po ustawie frankowej — logika wewnętrznie sprzeczna

Na tym samym webinarze mecenas Budzewski omówił również nowy instrument proceduralny wprowadzany przez ustawę frankową: możliwość złożenia przez bank warunkowego pozwu wzajemnego przed zakończeniem pierwszej instancji.

W praktyce oznaczałoby to następującą sytuację: bank twierdzi przed Sądem, że umowa jest ważna i konsument powinien dalej płacić raty. Jednocześnie — na wypadek gdyby Sąd jednak uznał umowę za nieważną — bank składa warunkowy pozew wzajemny o zwrot wypłaconego kapitału wraz z odsetkami.

„Mamy do czynienia z absurdem: bank jednocześnie twierdzi, że umowa jest ważna, i składa pozew wzajemny na wypadek, gdyby nie była. To podważanie fundamentów logiki procesowej.” adw. Wiktor Budzewski  ·  Ekspert ŻBK

Mechanizm ten — o ile zostanie zaakceptowany przez Sądy — może istotnie skomplikować sytuację procesową kredytobiorców. W jednym postępowaniu konsument musiałby odpierać dwa wzajemnie sprzeczne roszczenia: argument o ważności umowy oraz roszczenie kapitałowe banku sformułowane na wypadek jej unieważnienia.

Przedawnienie roszczeń banku — koniec teorii „przedawnienie od wyroku”

Kwestię tę rozstrzygnął przełomowy wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r. w sprawach połączonych C-261/25 i C-262/25, który mecenas Budzewski omówił w tym samym kontekście podczas webinaru. Jednym z wyeliminowanych przez Trybunał mechanizmów była teoria, według której bieg przedawnienia roszczeń banku miał się rozpoczynać dopiero od momentu uprawomocnienia się wyroku unieważniającego umowę.

Gdyby ta teoria się utrzymała, banki miały zapewnioną pełną ochronę przed przedawnieniem przez cały czas trwania procesu — niezależnie od tego, jak długo sprawa trwała. W polskich realiach, gdzie postępowania frankowe przeciągają się latami, oznaczałoby to faktyczną niemożliwość przedawnienia roszczeń banku.

TSUE tę interpretację odrzucił. Trzyletni termin przedawnienia roszczeń banku biegnie od momentu, gdy konsument po raz pierwszy zakwestionował postanowienia umowne — reklamacją, wezwaniem do zapłaty skierowanym do banku lub pozwem sądowym.

„Teoria, że przedawnienie zaczyna biec dopiero od prawomocnego wyroku, była konstruowana wyłącznie na korzyść banków. TSUE ją wyeliminował.” adw. Wiktor Budzewski  ·  Ekspert ŻBK

Praktyczne konsekwencje wyroku C-902/24 dla kredytobiorców

Wyrok C-902/24 ma kilka bezpośrednich konsekwencji dla osób prowadzących spory z bankami.

Po pierwsze: wezwanie do zapłaty otrzymane w trakcie trwającego procesu, w którym bank zaprzecza nieważności umowy, nie uruchamia biegu odsetek. Kredytobiorca nie musi obawiać się, że kwota roszczenia banku rośnie z dnia na dzień.

Po drugie: roszczenia banku mogą się przedawnić, jeżeli konsument odpowiednio wcześnie zakwestionował umowę. Data reklamacji, wezwania przedsądowego lub pozwu jest tu punktem startowym — i warto mieć dowód jej złożenia.

Po trzecie: warunkowy pozew wzajemny banku — o ile zostanie dopuszczony przez ustawę — nie zmienia faktu, że bank nie może jednocześnie bronić ważności umowy i skutecznie naliczać odsetek od wezwań do zapłaty.

WSKAZÓWKA PRAKTYCZNA

Jeżeli bank wysłał Ci wezwanie do zapłaty w trakcie toczącej się sprawy sądowej, w której sam twierdzi, że umowa jest ważna, skonsultuj się z prawnikiem. Wyrok C-902/24 może oznaczać, że te odsetki w ogóle nie należą się bankowi.

Kontekst szerszy: TSUE konsekwentnie zamyka bankom furtki

Trybunał od kilku lat konsekwentnie eliminuje mechanizmy, które dawały bankom nieuzasadnioną przewagę procesową nad konsumentami.

W sprawie C-260/18 (Dziubak) TSUE wykluczył możliwość uzupełniania nieuczciwych warunków umownych przepisami dyspozytywnego prawa krajowego. W sprawach C-261/25 i C-262/25 (wyrok z 2 lipca 2026 r.) przesądził, że roszczenia banków przedawniają się w terminie 3 lat od aktywności konsumenta. W sprawie C-746/24 (Gryczar) chronił konsumentów przed obciążaniem ich kosztami procesów wytaczanych przez banki jako narzędzie odstraszania. Uzupełnieniem tej linii na gruncie krajowym jest uchwała Sądu Najwyższego III CZP 37/24 z 5 marca 2025 r., pozbawiająca banki prawa zatrzymania.

C-902/24 rozstrzyga tę kwestię w odniesieniu do odsetek: bank nie może jednocześnie zaprzeczać nieważności umowy i skutecznie wzywać do zapłaty tak, jakby ta nieważność była już przesądzona.

Podsumowanie

• Wezwanie do zapłaty wysłane przez bank w trakcie procesu, w którym bank sam zaprzecza nieważności umowy, nie uruchamia biegu odsetek ustawowych.

• Roszczenia banku przedawniają się w terminie 3 lat — termin biegnie od daty pierwszego zakwestionowania umowy przez konsumenta, nie od prawomocnego wyroku (TSUE, wyrok z 2 lipca 2026 r., C-261/25 i C-262/25).

• Warunkowy pozew wzajemny banku — możliwy na gruncie nowej ustawy frankowej — nie zmienia powyższej zasady.

• Data pierwszej reklamacji lub wezwania przedsądowego skierowanego do banku może mieć kluczowe znaczenie dla oceny przedawnienia.

• Jeżeli w trakcie Twojej sprawy bank wysłał wezwanie do zapłaty z naliczonymi odsetkami, sprawdź z prawnikiem, czy te odsetki są w ogóle należne.

FAQ — najczęściej zadawane pytania 

Czy wezwanie do zapłaty od banku uruchamia odsetki?

Nie, jeżeli bank równocześnie zaprzecza nieważności umowy w toczącym się procesie. Zgodnie z wyrokiem TSUE C-902/24 takie wezwanie jest wewnętrznie sprzeczne z pozycją procesową banku i nie powoduje naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie na niekorzyść konsumenta.

Kiedy przedawniają się roszczenia banku o zwrot kapitału?

Po 3 latach od momentu, gdy konsument po raz pierwszy zakwestionował umowę — reklamacją, wezwaniem do zapłaty lub pozwem. Przesądził to wyrok TSUE z 2 lipca 2026 r. w sprawach połączonych C-261/25 i C-262/25, odrzucając teorię, że przedawnienie biegnie dopiero od prawomocnego wyroku.

Czym jest warunkowy pozew wzajemny banku?

To instrument z ustawy frankowej pozwalający bankowi — który twierdzi, że umowa jest ważna — złożyć jednocześnie pozew o zwrot kapitału na wypadek jej unieważnienia. Konsument musiałby odpierać dwa sprzeczne roszczenia w jednym postępowaniu, jednak nie zmienia to zasady z wyroku C-902/24: bank broniący ważności umowy nie naliczy skutecznie odsetek od wezwań.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zapłaty od banku?

Sprawdź datę pisma i stanowisko banku w Sądzie, zabezpiecz dowód doręczenia i skonsultuj wezwanie z prawnikiem. Jeżeli bank w procesie zaprzecza nieważności umowy, naliczone w wezwaniu odsetki mogą być w całości nienależne, a samo roszczenie kapitałowe — przedawnione.